tag:blogger.com,1999:blog-62457648729645646962012-02-22T12:48:34.914+04:00«Նշանակ»noreply@blogger.comBlogger863125tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-86650910756005417742012-02-22T12:14:00.000+04:002012-02-22T12:48:35.061+04:00ՈՍՏԱՅՆ<br />Պարպուած շիշեր<br />Այդ ամառ վերստին Արեւելեան գաւառներն էինք գացեր արձակուրդի։ Այդպէս<br />կը կոչուին Մոնթրէալի հարաւը՝ ամերիկեան սահմանին մօտակայ այն տարածքները,<br />որոնք ունին իւրայատուկ ինքնութիւն մը։ Նախապէս առաւելաբար անգլիախօս շրջան<br />մը եղած է, հիմա նուազ, սակայն տակաւին տարբեր դրոշմ մը կր կրէ։ Յատկապէս<br />գիւղերու, գիւղաքաղաքներու կերպարանքները առինքնող են։ Այսօր բաւական<br />զարգացած հողամաս մըն է զբօսաշրջային առումով, ու շատ շատեր ամրան տաքին<br />շաբաթ մը երկու հոն կÿերթան հանգստանալու։<br /><br />Ընդհանրապէս տափարակ հողատարածք մըն է, սակայն բազմաթիւ կարեւոր<br />բլուրներ կամ լեռներ հոս ու հոն դուրս կը ժայթքին դաշտերէն ու նկարագիր կու տան<br />համայնապատկերին։ Ա՛յդ է, որ այնքան հետաքրքրական կը դարձնէ բնութիւնը։<br />Աւելցուցէք նոյնքան թիւով լիճեր ու լճակներ, ու ահա արձակուրդի իտէալ միջավայր<br />մը։ Քեպէգցիներու մեծամասնութիւնը ձմեռն ալ կը սիրէ այդ կողմերը երթալ ու<br />օգտուիլ դահուկելու սահուղիներէն, որ այդ բլուրներուն ու լեռներուն լանջերն ի վար<br />սարքուած են, անշուշտ ուրախութիւն պատճառելով ձմեռնորդներուն, բայց ոչ<br />ամառնորդներուն, որոնք զանոնք՝ այդ սահուղիները կը տեսնեն որպէս բնութեան մէջ<br />յառաջացած սպիներ...<br /><br />Մենք Օրֆորտ լերան շրջապատին մէջն ենք, իջեւանած Մակոկ գիւղաքաղաքին<br />մօտերը, բայց լերան ստորոտը շինուած նոր պանդոկային համալիր մը։ Մտերմիկ<br />միջավայր մը, կարմիր կտուրով մի քանի տնակներէ բաղկացած։ Իւրաքանչիւրը՝ մէկ<br />կամ երկու ընտանիքի համար։ Ընկերովի՝ տնակ մըն ալ մենք ենք վարձած քանի մը<br />օրով։ Տնակ ըսածներս շատ հանգստաւէտ յարկաբաժիններ են, մի քանի ննջարանով,<br />նստասենեակով, բաղնիք ու խոհանոցով։ Դուրսը՝ անոնց միջեւ լողաւազանն է, ուր<br />աղջիկներս կը սիրեն խաղալ ու լողալ, սուզուիլ ու պոռչտալ։<br />Ես կը նախընտրեմ լճեզերք երթալ։ Մակոկը երկար լողափ ունի Մեմֆրամակոկ<br />մեծ լիճի հիւսիսային եզերքը։ Այդտեղէն կարելի է նաեւ փոքր նաւերով լիճն ի վար,<br />մինչեւ Ամերիկեան սահմանը երթալ ու գալ։ Լողալու համար սակայն աւելի կը սիրենք<br />Օրֆորտի մեծ զբօսայգիին մէջ գտնուող Սթուքլի լճակը, որ շատ մաքուր է, ուր<br />մակոյկներ, մանաւանդ շարժակաւոր մակոյկներ ու ջրահեծիքներ չեն շրջիր, աղմուկ ու<br />ապականութիւն չեն բերեր։ Աղմուկը՝ երեխաներու ուրախ ճիչերն են...<br /><br />Եթէ Մոնթրէալէն պիտի գաս այստեղ, ու փորձես լիճին եզերքը գտնուող փիգ-նիգի<br />սեղաններէն մէկը գրաւել՝ օրը հոս անցնելու համար, առաւօտ շատ կանուխ պիտի<br />մեկնիս։ Բայց եթէ այս կողմերը գիշերած ես, անպայման կը յաջողիս<br />քաղաքաբնակներուն հասնելէն առաջ՝ գալ ու լաւագոյն, հովասուն անկիւնը գտնել...<br />Հետդ կը բերես մեծ սառնարանը՝ օրուան սանտուիչներով, պտուղ-<br />բանջարեղէնով ու օշարակներով )ոգելից ըմպելիները արգիլուած են նահանգային կամ<br />որեւէ զբօսայգիի մէջ(, որ նախորդ երեկոյ կամ նոյն առաւօտ կինդ խնամքով<br />պատրաստած է... Կը բերես կարդալիքդ, որ ջուրէ դուրս գտնուած հանգիստի մէկ<br />պահուդ, երբ զաւակներդ ալ իրենց տարեկիցներուն հետ աւազին վրայ խաղալով<br />զբաղած են՝ քանի մը էջ կարենաս ընթեռնել։<br /><br />Շատ յիշատակներ կան կապուած այս վայրերուն հետ, ուր օրուան<br />վերջաւորութեան ալ կրնաս համերգներու ներկայ ըլլալ՝ Jeunesse musicale du Canadaի<br />ճամբարի սրահին, կամ Մակոկի մայր տաճարին մէջ, կամ ալ թատերական<br />ներկայացում մը վայելել քիչ մըն ալ աւելի հեռու՝ շրջակայ քաղաքներու կամ<br />աւաններու դպրոցական կամ համալսարանական թատերասրահներուն մէջ։ Ամբողջ<br />ամառը մշակութային եռուզեռ մը կայ այստեղ, որուն համար իրապէս բախտաւոր<br />պէտք ենք զգալ մենք զմեզ, բայց որմէ այնքան յաճախ ալ չենք գիտցած օգտուիլ,<br />այլապէս լեցուցած ըլլալով մեր ամառնային արձակուրդային օրերը։<br />Աղջնակներուս հետ քալելու ելած եմ։ Պանդոկէն մեկնելով, ճամբուն եզերքէն<br />յառաջանալով կը զրուցենք։ Երթեւեկ գրեթէ չկայ։ Ամառնային երեկոյ է, տակաւին<br />լոյս է, ու Օրֆորտի կոնաձեւ սքանչելի գագաթն ալ քովէն կը հսկէ մեր վրայ։ Մաքուր<br />օդը մեր թոքերը կը մաքրէ, լռութիւնը՝ մեր մտքերը։ Կը նկատենք, մեր առջեւէն զոյգ<br />մը կը քալեն։ Ծերունի մըն է, ու ձեռքէն բռնած իր թոռնիկը։ Մերթ ընդ մերթ կանգ<br />կ'առնեն, փոքրիկը կը ծռի, գետնէն բան մը կը վերցնէ ու մեծ հօրը կը յանձնէ, ան ալ<br />ուսէն կախուած լայն տոպրակի մը մէջ կը դնէ։ Կը մօտենանք ու բարեւ կ'ըսենք։ Կը<br />հասկնանք, որ զովացուցիչի շիշեր կը հաւաքեն։ Իւրաքանչիւրին համար մի քանի սենթ<br />կրնան գանձել, եթէ նպարավաճառատուն տանին։<br /><br />- Մեր գեղեցիկ բնութիւնը կը փորձենք մաքուր պահել, - կ'ըսէ մեծ հայրիկը։<br />-Այո, - կ'աւելցնէ թոռնիկը, - պարապ շիշերը պէտք չէ ճամբաներուն վրայ ձգել։<br />Դժուար պիտի չըլլար հաւատալ իրենց, եթէ մարդուն հագուստ-կապուստը<br />չմատնէր աղքատութեան աստիճան մը, որուն վրայ գտնուողին համար ձեռք ձգած<br />իւրաքանչիւր սենթը կրնայ օգտակար ըլլալ։<br /><br />Երբոր կը վերադառնանք պանդոկ, մենք ալ խաւաքարտէ պարապ տուփ մը կը<br />ճարենք ու կը սկսինք լողաւազանին շուրջ կամ մօտերը լքուած պարապ շիշերը<br />հաւաքել անոր մէջ։ Աղջիկներուս բան չեմ ըսեր, սակայն միտքս կը դնեմ, որ յաջորդ<br />երեկոյ, այստեղէն մեկնելէ առաջ պիտի ջանամ գտնել այդ ծերունին, ու ամբողջ<br />հաւաքածս յանձնել իրեն։<br />Իրապէս ալ, կը գտնենք զիրենք, ու լաւ բան մը ըրած ըլլալու<br />տրամադրութեամբ, իրեն կÿառաջարկեմ շիշերով լեցուն տուփս։ Մարդը կը մերժէ։<br />Անակնկալի կու գամ։ Կ'երեւի արժանապատուութեան հարց կը դառնայ։ Չեմ պնդեր<br />ու կը հեռանանք, սակայն կը խորհիմ ուրիշ կերպով օգնել իրեն։ Մէկիկ մէկիկ, կամաց<br />կամաց կը սկսինք պարապ շիշերը նետել ճամբուն եզերքը, որպէսզի ինք զանոնք<br />հաւաքէ թոռնիկին հետ։<br /><br />Ահա մեր այդ ըրած պահուն, ուրկէ՛ ո՜ւր ոստիկանի ինքնաշարժ մը կու գայ մեր<br />ետեւէն, ուր մեր առջեւը անցնելով կը կեցնէ մեզ։ Տուգանք պիտի ստանանք։<br />Արգիլուած է շիշերը այդպէս նետելը։<br /><br />Ի՞նչ ընենք։ Կը բացատրենք թէ ինչու կ'ընէինք ատիկա։ Մարդը չի հաւատար,<br />սակայն շատ չանցած հեռուէն կ'երեւին պապիկն ու թոռնիկը։<br />Ոստիկանը թոյլ կու տայ որ մեկնինք, բայց կը յարէ. - բարեգործութեան աւելի<br />լաւ ձեւ մը գտէք...<br /><br />Շնորհակալ կ'ըլլանք, ու կը շարունակենք մեր ճամբան։ Յետահայեաց հայելիէս<br />կը տեսնեմ, որ ոստիկանն ալ շիշ մը կը նետէ իր պատուհանէն, մինչ Օրֆորտը<br />հետզհետէ կը փոքրանայ հորիզոնին վրայ...<br />ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ<br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-8665091075600541774?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-89745166986191509002012-02-21T04:39:00.002+04:002012-02-21T04:43:08.280+04:00 ՀԵՏԱՔՐՔՐԱԿԱՆ ՅՕԴՈՒԱԾ ՝ ՍԻՐԵԼԻ ՕՇԻՆ ԷԼԱԿԷՕԶԻ ԳՐԻՉԷՆ: <br />ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒԹԻՒՆ ԱՅՍ ՇԱՀԵԿԱՆ ԳՐՈՒԹԵԱՆ ՀԱՄԱՐ: <br />«ՆՇԱՆԱԿ» <br />»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«» <br /> <br /> <br /> <br />Թուրքիոյ խորհրդարանի նախագահ Ճէմիլ Չիչէք, Մարաշ քաղաքին թշնամիի ձեռքէն ազատագրումի 92րդ տարեդարձի հանդիսութիւններու ընթացքին արտասանած ազգայնաշունչ ճառախօսութեան միջոցին ըսաւ , որ Թուրքերու պատմութեան մէջ մէկ հատ իսկ սեւ արատ չկայ: <br /> <br />Ի~նչ յաւակնոտ յայտարարութիւն ... <br /> <br />Աշխարհիս վրայ գոյութիւն ունի՞ արդեօք պետութիւն մը, որ իր պատմութեան մէջ <<սեւ էջ >> չունենայ։Մանաւանդ պետութիւն մը որ վեց հարիւր տարի զէնքի ուժով իր տիրապետութեան տակ առած ըլլայ աշխարհիս երեք ցամաքամասերը ու իր պատմութեան մէջ սեւ էջ մ'իսկ չունենայ:Բոլոր պետութիւնները իրենց պատմութեան մէջ ունեցած են սեւ էջեր, բայց անոնք փոխանակ զանոնք ժխտելու քաջութիւնը ունեցած են զանոնք ընդունելու ու ներողութիւն խնդելու տուժող կողմերէն ։ <br /> <br />Երբ Ճէմիլ Չիչէք Մարաշ քաղաքի մէջ կընէր այս ազգայնաշունչ յայտարարութիւնը, կը մոռնար որ երկու ամիս առաջ, 12 Դեկտեմբերին , նոյն Մարաշի մէջ Ալէվի դաւանանքի պատկանող հաստատութիւնները ոգեկոչեցին ու դատապարտեցին 1978 թուականին Մարաշի մէջ Ալէվիներու դէմ իրագործուած կոտորածին 33 րդ տարեդարձը:Ահաւասիկ սեւ էջ մը որ Թուրքիոյ պատմութեան տոմարին մէջ արձանագրուած է 33 տարի առաջ միայն : <br /> <br />Այս թուականէն ամիս մը առաջ, 23 Նոյեմբերին , վարչապետ Էրտողան շատ խիստ խօսքերով արտայայտուեցաւ Տէրսիմի կոտորածներու մասին ու ծանր խօսքերով դատապարտեց ընդդիմադիր կուսակցութիւնը եւ իթթիհատական մտայնութիւնը, Տէրսիմի մէջ 1936-1939 թուականներուն Ալէվի Քիւրերուտ դէմ իրենց իրագործած կոտորածներուն համար ու ըսաւ որ եթէ ներողութիւն մը պէտք է խնդրուի այդ դէպքերուն համար ինք պատրաստ է պետութեան անունով ներողութիւն խնդրելու: <br /> <br />Վարչապետ Էրտողան արդեօք ինչու՞ համար էր որ պատրաստակամութիւն կը յայտնէր ներողութիւն խնդրելու պետութեան անունով։Այս կոտորածն ալ միւսին նման պատմութեան մէկ սեւ էջը չէ՞ր արդեօք։ <br /> <br />Այս օրինակներուն կարելի է աւելցնել Սեբաստիոյ մէջ Ալէվի Քիւրտերու դէմ տարբեր թուականներուն գործադրուած մէկէ աւելի կոտորածները։ Զինուորական յեղաշրջումները ,16 հազարի շուրջ մարդասպանութիւնները մինչեւ օրս անյայտ անոնքկը մնան: Կ'ենթադրուի թէ պետութեան կողմէ գործադրուած ըլլան անոնք :Սպաննուողներուն բոլորն ալ Քիւրտ, Ալէվի ու ձախակողմեան մտայնութիւն ունեցող մտաւորականներ, լրագրողներ կամ հայրենակիցներ էին:Անոնք առաւօտ մը իրենց տունէն դուրս ելան ու այլեւս չվերադարձան։ Կամ ալ ոստիկանութեան կողմէ ձերբակալուեցան եւ անհետացան : Անոնց ընտանիքները տարիներէ ի վեր կը սպասեն անոնց վերադարձին, կամ կը յուսան որ օր մը պիտի կարենան գտնել անոնց դիակները որպէսզի իրենց խեղճ հարազատները գերեզման մը ունենան: <br /> <br /> Ասոնց վրայ աւելցնել պէտք է Թուրքիոյ մէջ ոչ Իսլամ փոքրամասնութիւններուն դէմ իրագործուած թալանները եւ յանցագործութիւնները։Թրակիոյ մարզին մէջ Հրեաներու դէմ կատարուած ազգայնապաշտ յարձակումները, 6-7 Սեպտեմբերի դէպքերը, ունեւորութեան տուրքը, դէպքեր որոնք թէ Թուրք մտաւորականներու եւ թէ Թուրք ժողովուրդի կողմէ ընդունուած են իբրեւ պատմութեան սեւ էջեր։ <br /> <br /> Վարչապետ Էրտողանին Իթթիհատականներուն հակադրուած ըլլալը մեր բոլոր Թուրք հայրենակիցները գիտեն:Գիտեն թէ ան, ամէն առիթով որքան խիստ խօսքերով կը դատապարտէ իթթիհատականներուն հողերու վրայ գործած բոլոր ոճիրները: Սակայն ցաւալին հոն է , որ երբ նիւթը կը վտրաբերի նոյն իթթիհատականներու կողմէ 1915 ի տարիներուն այս հողերուն վրայ ապրող Հայերուն դէմ իրագործուած ոճիրներուն ՝ վարչապետը բոլորովին տարբեր կեցուածք ունի ու երբեք չի դատապարտեր իթթիհատականները: <br /> <br />Չեմ սպասէր հարկաւ որ Թուրքիոյ վարչապետը արտասանէ <<ցեղասպանութիւն>> բառը, բայց ես վարչապետ Էրտողանէն կը սպասեմ որ դատապարտէ նաեւ իթթիհատականներու կողմէ հայերուն դէմ գործադրուած կոտորածները, նոյնպէս ինչպէս կը դատապարտէ Քիւրտերու ու Ալէվիներու դէմ գործադրուածները։Ոչինչ աւելին։ <br /> <br />Վարչապետ Էրտողան իր բոլոր յայտարարութիւններու ընթացքին միշտ կ'ըսէ սա խօսքը ։<<մենք ստեղծուածը կը սիրենք ի յարգանս Ստեղծողին >>:Այս նախադասութեան մէջ վարչապետը կ'ուզէ շեշտել որ ինք եւ իր կուսակցութիւնը ըլլալով հաւատացեալ, Աստուածասէր ու Աստուածավախ, բոլոր ստեղծուած էակները հաւասարապէս կը սիրեն ու կը յարգեն առանց իրենց մէջ խտրութիւն դնելու, որովհետեւ անոնք բոլորն ալ ստեղծուած են Աստծոյ կողմէ: <br /> <br />Կարծեմ թէ մենք Հայերս Թուրքիոյ մէջ չունենալով Քիւրտերու ու Ալէվիներու նման բարձր բնակչութեան թիւ եւ ընտրութիւններու ժամանակ քուէի ազդու զօրութիւն չենք արժանանար <<Արարիչին կողմէ ստեղծուած>>ներու կարգին մաս կազմելու: <br /> <br />Օշին Էլակէօզ <br /> <br />Պոլիս - 15 Փետրուար 2012 <br /> <br /> <br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-8974516698619150900?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-63180127659446819302012-02-16T22:15:00.001+04:002012-02-16T22:15:00.812+04:00ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ԱՎԱՆԴԱՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՑ ՄԵԿՈՒՄ ՊԱՏՄՎՈՒՄ Է, ՈՐ ԿՐԻԱՆ ՇԱՏ ԱՌԱՋ ԵՂԵԼ Է ՋՐԱՂԱՑՊԱՆ, ԵՎ ԵՐԲ ՈՒՐԻՇԻ ՏԱՇՏԱԿԻՑ ԱԼՅՈՒՐ Է ԳՈՂԱՑԵԼ, ՏԱՇՏԱԿԸ ԿՊԵԼ Է ՄԵՋՔԻՑ ՈՒ ՆԱ ԴԱՐՁԵԼ Է ԿՐԻԱ...<br /><br /><br /><br />Մոտենում էր անորոշ տագնապը:Ամենուր խոսում էին աշխարհի վերջն ավետող, աշխարհին պատուհասող երկրաշարժերից, կործանարար ջրհեղեղներից: Տարբեր տարածքներում բռնկվող անհեթեթ պատրվակներով մարդակործան պատերազմներն ու նրանց անփառունակ ավարտն ազդարարող հզորների անզորությունը՝ ավելի էր լարում ու պրկում , մտածող ու խաղաղության համար ելք փնտրողների միտքը:Աշխարհին կործանումից փրկելու խենթացնող մոլուցքով տարված հազարավոր միամիտ մարդիկ արդարանում էին, բարձրախոսելով իրենց ազնվությունից, ոչ ոք չէր մտածում զղջալ ու մեղանչել: Արդարներից յուրաքանչյուրին թվում էր , թե ինքն է այս նոր հազարամյակի Աստծո ընտրյալը: Ընտրյալը դառնալու հույսը փաթաթած Աստծո օրհնած խաչին, սպասում էին աստվածային նշանին: Ազնիվ ու չափից շատ միամիտներին էլ թվում էր , թե անցյալը նույնությամբ կրկնվելու է: Մի անգամ հազարամյակներ առաջ մարդկությունը փրկվեց բարեպաշտ Նոյի շնորհիվ: Նրա պատմությունը գիտեին բոլորը: Մեծ ջրհեղեղից , Աստծո գթասրտության շնորհիվ Նոյի տապանը լողաց ջրերի վրա, փրկելով մարդկությանը: Նոյից հետո մարդ արարածի մեղքերը էլի օր , օրի սկսեցին կուտակվել ու ավելանալ, մեղանչողները՝ հատ ու կենտ, նրանց ջանքերը՝ սերունդներին փրկելու աննշմար: Աստվածն արեց հերթական, վերջին՝ աստվածային քայլը: Աշխարհն ապականող մարդկությանը փրկելու, մաքրագործելու նպատակով նա զոհաբերեց որդուն: Որդին մինչ մրուրը ըմպեց դառնությունների գավը: Բայց հարափոփոխ ժամանակների շունչը չէր սթափեցնում, մարդիկ ապրում էին իրար ատելով, Աստծուն՝ գովաբանելով: <br /><br />Սեր սերմանելու աստվածային ձգտումը, նրա զոհաբերությունը չընկալող ու այն շրջանցող մարդիկ՝ Աստծուն հաճախ մատուցում էին քծնանք, չքմեղանք , ու վախից ավելի խճճվում չմաքրագործվող մեղքի ծփածով նիրվանայում: Աստվածն էլ հոգնած բազմակերպ քծնանքից, որոշեց մեղավորներին պատժել անհատապես: Զի մարդիկ չէին ընկալում աստվածային սիրո իմաստը, քծնելն ավելի դյուրին էր, քան՝ մեղանչելը, առավել դժվար՝ առաքինի ապրելը: Ագահներից շատերը դառնում էին վաճառականներ, փառատենչներից՝ նրանք, ովքեր գլխապտույտից գլուխ չէին կորցնում՝ ուշ, թե՞ շո'ւտ ամուր ու պինդ գլուխներին թագ էին կրում: Մնացածները՝ հույսը տված քծնանքին, միմյանց հրմշտելով օրն էին մթնեցնում: Խոտոր ճանապարհներով գնում էին նպատակին տիրանալու: Հանուն փառքի անում էին անհնարինը: Հազար ու մի ոճիրով ավելացնում արհամարանքը, խորացնում բաժանող վիհը: Մխիթարվում՝ Աստված հիշաչար չէ, բարի է, ներող ու հանդուրժող: Նրա բարեհաճությունը կվերականգնեն, մեկը՝ մյուսին գերազանցող կոթող ու տաճար կառուցելով: Իսկ նա չէր փոխում ունեցած կարծիքը, ոչ մեկին չէր առանձնացնում , չէր զատում, համատարած քծնողներին բնավ չէր նկատում: Գիտեր, որ իշխաններն ու թագավորներն ոչ միայն օտարներին ու հպատակներին, անգամ հարազատներին էին հալածում, լլկում, բանադրում հանուն սին ու վաղանցուկ փառքի: Փառքն ու քծնանքը՝ հավերժ միասին էին: Դժողք-գեհենի իրողությունը չէր զսպում, չէր կաշկանդում ընչաքաղցներին, այն անդարձորեն հեռու էր թվում, ու համարյա անիրական: Բռնություն , ավեր, թալան , սպանություն կոծկելով ՝ քծնանքը հրճվում էր, ծփում ու ծավալվում, ծիածանվում արյուն-արցունքի դառնաղի ծովում: Արդեն ոչ մեկին չէր զարմացնում փառատենչների ձգտումը: Բայց նա մի օր խիստ զայրացավ, աստվածային իր ամենատես բարձրունքից շանթեց մի մարդու, որի ազնվությանը չէր կասկածել բնավ: Հաց արարող ջաղացպանը գայթակղված ցորենի շեղջով ու իրեն վերագրելով արարչագործի դերը՝ ջրաղացում, գողացավ օտարի ալյուրից: Աստված բարկացավ ,հաց արարողի դերի մեջ մտած ջրաղացպան վարքից, անդարձորեն պատժեց ալյուրագողին:<br /> Հացի տաշտակը շրջվեց ու դաջվեց, պլլվեց գող ջրաղացպանի մեջքին: Օրեր շարունակ, ամիսներ ու տարիներ անվերջ, խարանի տեսքով թիկունքին կպած տաշտակը հալածում էր ջրաղացպանին: Գնալով պակասում էին ցորեն աղացողները, մեջքին կպած տաշտակը տեսնում էին անգամ կույրերը: Խոտը ծածկեց ջաղաց տանող արահետը: Ջրաղացպանը կորցրած համբավն ու կարողությունը, զղջումի ցավն աչքերի խորքում ,մտնում էր ջուրը, ելնում էր ջրից: Հին օրերի հեւքով պտտեցնում էր հզոր որձաքարերը, հավատում՝ ջուրը կպոկի տաշտակը, իսկ տաշտակը գնալով ավելի էր սեղմում, ճկում էր ողնաշարը: Ցավի, զղջումի, ապրած սարսափի ՝ արցունքը խոշոր աչքերում ,օր-օրին այլափոխվում էր:Մտնում էր ջուրը, ելնում էր ջրից, ջրաղաց մտած արեւի թրթռացող շողքը թվում էր ցորենի շեղջ:Լույսի շեղջն էր աղում: Անվերջ պտտվելուց շիկացած որձաքարերը փշրվեցին: Փոշիացան:Ջրաղացն էլ չդիմացավ փլվեց:Տարիների երկարող շղթան անցնում էր աննկատ, ջրաղացպանի ոտքերն ու ձեռքերը կարճանում էին,նա օրերով ջրից դուրս չէր գալիս:Որձաքարերի փշրանքներից պատրաստած մանր խճաքարերով հաշվում էր օրերի շղթան:Կամաց-կամաց կերպարանափոխվեց դարձավ հետ ջրհեղեղյան առաջին հիբրիտ արարածը:Անունն էլ գտավ նրան, այդպիսին էր Աստվածայինի անբեկանելի կամքը:ԿՐԻԱ... Աստծո կամքով նա մահ չուներ, վերափոխվելու , վերստին մարդանալու տենչը, բնազդը նրան տանում էր ամենուր ու նա շրջեց ողջ աշխարհը: Մարդիկ ապրում էին հացով, օրվա արքաները,անգամ ՝ փառքը կորցրած հները: Հացը կար՝ թե աղքատի, թե նորաթուխ հարուստի սեղանին: Ապրեց դարեր իր տարօրինակ , զարմանահրաշ արտաքինով, նա Աստծո տված վերջին ու միակ անեծք կրող էր, եւ լավ գիտեր , քանի դեռ կա երկիրը լլկող ու մարդուն խաբող տմարդը, ինքը կապրի ու կունենա իր նման զեղունաժառանգներ՝ կրիա անունով:<br /> Արհավիրքները, ջրհեղեղները նրան չէին վախեցնում:Արտաքինը հրապուրիչ չէր,լռայկաց, համարյա քչախոս,բնազդներով լի,համառ էր, համբերատար:Միակ բազմակենցաղը՝ցամաքում, ջրում, անապատում,լեռնալանջերին:<br /><br /> <br /> Մեջքի աղյուսա նախշերով զրահ, փոքր թաթիկներն ու տոտիկները,կակուղ ողնաշարը, երկարուկ ու պինդ վզիկը, վզիկի վերջավորությանը միաձույլ աննկատորեն մեծացող ու կլորացող գլխիկը՝ թեթեւաբարո կանանց միջավայրում հարուցում էր կրքատենչ ու տռփասեր ցանկություններ, երբ զրահի տակից դանդաղորեն դուրս էր գալիս՝ շփոթության խուճապի ալիքին հաջորդում էր ահարկու քրքիջը, գլխիկը՝ երկարուկ վզիկին միաձույլ, ողորկ ու լերկ, որի աջ ու ձախ մասերին խոշոր ու խոնավ աչքերն էին,իրենց բնում անվերջ վազում: Աչքերը՝ ասես վախեցած,խորունկ ու թաց, հարուստ հազար ու մի հիշատակներով, երբեմն՝ սրտաշարժ, լսողին անվերջ տրամադրող ճշմարտանման պատմություններով: Աչքերին երկար նայելուց միամիտ մարդիկ միանգամից հմայվում էին:Դրախտից վտարված նույն թովիչ ու խարդախ օձի աչքերն էին:Արտառոց արտաքինի, հեզ ու խոնհար անվնաս բնավորության շնորհիվ նա փնտրված արարած էր:Օտար աչքից աննկատ, թաքուն,մինչեւ վերջ չբացահայտված, խորհրդավոր կրիան միշտ էլ ուներ հզոր հովանավորներ՝ աշխարհի բոլոր կանայք, որոնց նա հաճախ մատուցում էր մանր-մունր ծառայություններ: Բնում անվերջ պտտվող ամենինչ տեսնող իր արագաշարժ աչքերի շնորհիվ: Ասկետ էր, քչով բավարարվող:Ժլատ էր, նույնքան էլ տերերին սիրաշահող: Մատուցած ծառայությունների փոխան թույլատրեին լողալ փոքր ջրավազաններում, որտեղ կար թափվող ջրի մեղմ կարկաչը, մրմունջը ,ցանկացած լույսի շողք՝ արեւի շողք հիշեցնող, նրա միակ թուլությունն էր ու երազանքը: Իսկ լողավազաններ ամենուր կային: Թե ճոխ պալատներում, թե հարուստների առանձնատներում, շատ անգամ նույնիսկ ամրոցատեսք ննջասենյակների կից հարկաբաժիններում:Նա ազատորեն վայելում էր բնազդային հաճույքներն ու անվերջ էր արեւի շողքն աղալու թաքուն երազանքը: Խելագարության չափ ահագնացող ձգտումը էր օրերից մի օր ,անծայրածիր հզոր ու բաց օվկիանոսում ՝ արեւի հերարձակ խրձերը աղալով , աղերսեր Աստծուն բազմակենցաղ մեղքերին թողություն: Երազանքն էր կրկին մարդանալ, թեկուզ՝ ջրաղացն ու հացը՝ Տերն արժանի չհամարի: Իսկ ո՞վ չուներ երազանք:<br /><br /><br />Արքան օրվա, թե՞ աղքատը հետին: Մեջքի զրահը՝ դիմացկուն, զարդա նաշխով, որձաքարից ամուր, ի՜նքը լավ գիտեր զրահի ամրությունը: Յուրաքանչյուրն իր երազով ու երազին բարուրած ապրելով, անցնում էր իր կյանքի անկրկնելի ճամփան: Ճանբին արված խոտոր քայլերից հաճախ սթափված, վախից ու հատուցման երկյուղից ահաբեկ ՝ եռանդով քծնում ու արդարանում էին , փորձում էին մեղանչումներով վերագտնել նախ իրենց կորցրած հավատը: Դժողքի սարսափազդու պատկերը, թեեւ հեռավոր, խորթ ու վանող էր բոլոր մահկանացուների համար: Գալիք գեհենից խուսափելու մարմաջով փորձում էին ետ վերադարձնել մերձավորից խլածն ու թալանածը, բայց ոչ նրան՝ ումից խլել ,շորթել, թալանել էին , վերադարձնում էին Աստծուն ,նվիրում էին ու քծնում էին Աստծուն: Իսկ Աստվածն անտարբեր էր, նրան վկայակոչելով՝ կառուցում էին աղոթատներ,հավատում էին , անգամ համոզված էին , որ ընչազուրկին , աղքատին ու հիվանդին փրկելը Աստծո գործն է,Աստված կկերակրի, երբեմն էլ հասած մահվան շեմին ՝ անում էին շռայլ նվիրատվություններ, անգամ անմահություն էին երազում, գեհենից փախած ՝ Աստծո շնորհիվ դրախտ էին տենչում: Բայց Աստվածն անհաղորդ էր: Նրա գութը շարժելու ջանք ու եռանդը զուր էր անցնում: Բարձյալը անտարբեր էր, նա վաղուց հիասթափված , հոգնած մարդկության հեղհեղուկ վարքից , անբարո բարքից, անհամար քծնանքախաղերից, շռայլ անհարկի նվիրատվություններից, այլեւս փորձ չէր անում փրկելու նոր տարերքի , կործանման շեմին հասած անբարոներին: ԿՐԻԱՆ դա գիտեր...Բարձյալի ներկայությունը ամեն պահ զգացող հոգիները՝ սոսկումի, հրճվանքի, արբեցումի մեջ թավալվում էին հավասարապես:Յուրաքանչյուրը ինքնատիպորեն, գտել էր մեղանչումի իր արահետը: Արահետները գնալով միախառնվում էին ու դառնում ճանապարհ, որի աջ ու ձախ կողմերում վեր էին խոյանում խրոխտ խաչերով երկինք միտող եկեղեցիներ, մտքի անձեռակերտ կոթողներ, հազար ու մի տաճարներ: Կյանքը դարձել էր անգիտակից խաղ, խաղ իր անակնկալ ելքերով: Կրիան քչերից մեկն էր ,որ գիտակցում էր մերկ ու դաժան ճշմարտությունը: Նա լավ գիտեր, որ նույնիսկ արքան մերկ է ու տկլոր, որ նա էլ մի սովորական մահկանացու է եւ հույզերի ալեբախության ժամին դարձել է արքա:<br /><br /><br />Վաղուց , շատ վաղո~ւց Կրիային պատժելուց հետո Բարձրյալը չէր հետեւում իր սահմանած կարգին: Ի՜նչու հտեւեր, բոլորն էլ արդար էին ու նույնքան էլ մեղավոր: Վերջին դատաստանից հետո աշխարհում միակ մեղավորն ու մեղքի համար պատժվածը մնում էր նախկին ջաղացպանը՝ կրիան, ողջ ազգ ու տակով , տոհմով ու գերդաստանով : Անգամ սերնդագործնեությամբ զբաղվելը տանջալիորեն երկար էր ու պարտադիր՝ միայն ցեղի ներսում: Չնայած խիստ կրքահարույց տեսքին ,մյուս սեռի հանդեպ եղած անհագուրդ տենչերին, վավաշոտ ու թախծածորուն աչքերին, դատապարտված էր անզորությամբ: Բազմակենցաղ կրիայի համար յոթը պորտը արժեք չուներ,ի տարբերություն ջորուն՝ նա սերունդ տալիս էր, բայց դժվար տքնությամբ: Թերեւս դա էր օձի ու կրիայի մտերմության գրվականը:Հին պատժվածները անցած բոլոր սողունների ու զեղունների գլուխը, ազատ ու անկաշկանդ պատկեր նշագրերով սարսափի ու խուճափի ալիքը զորացնում, ավելի էին թեժացնում: Նրանք նկարում էին ՏԱՊԱՆԸ , պոչով արագ սրբում, նկարում էին տապանի նմանակած, բայց առանց Աստծո օրհնանքի վերջերս կառուցած ՏԻՏԱՆԻԿԸ ու տարվում խելահեղ պարով:Վե~րջն է,աշխարհի վերջն է:Չգիտեին , չէ ավելի շուտ չէին ուզում հիշել Նոյին , անգամ ՏԻՏԱՆԻԿԻՑ փրկված Սմբատ Բյուրատի որդուն՝Վաղինակին, էլի միակ հայի, իրական պատմությունը, նրանք համարում էին պատահականություն:Մաքրամաքուր հայի վարքը անըմբռնելի, անծանոթ էր մեղքը շալակած, հազար ու մի նկուղ, պալատ ու լողասենյակ ելումուտ արած անիծված բազմակենցաղներին: Նրանց համար թռիչքն ու ճախրանքը խորթ էր:Սողացողներով ու քծնողներով լեցուն աշխարհը վաղուց խորթացել էր ճախրանքին:Շիփ շիտակ, թրատող մտքից խորշում էին:Կրիաները ջանադիր ու բնազդներով աղում էին լույսի դալուկ ստվերը համառ կամակորությամբ փորձում էին պտտել ժողովեդի դիմակայության որձաքարերը՝ առանց աղունի, ասես բնազդով փորձում էին պտտելով փոշիացնել որձաքարերը:Դարաշրջանը կրիական դարձնելու տենդով տարված,մոլուցքով քծնում էին պահի հպանցիկ արքաներին: Ժամերով լողում էին բոլոր գույների ջրերում, կուլ էին տալիս հազար ու մի համ ու հոտ ունեցող պղտոր <br /><br /> հեղուկներ, որ վաղվա անվերջ երկարող ջրհեղեղի օրերին շուռ գային ջրերի մեջ, մեջքի վրա ստեղծելով պստլիկ տապանի պատրանքը՝ ի տես Աստված: Կարճլիկ թաթիկները պարզած վեր, մեջքի վրա անվերջ աղերսելով. -Փրկիր տեր, մարդ չըմնաց, բոլորը թռան ու սկեցին, մեզ գոնե մարդացրու, կմնանք հլու հպատակ, երբ ջրերը քաշվեն տուր հաց արարելու շնորհը, տար հին տաշտակը, ջրաղացում ջանադիր միշտ կաղոթենք, զզվեցինք զրահից, մեր թաց ու վավաշոտ աչքերից, ետ տուր մեր ողնաշարը: Տերը ինչպես միշտ լուռ էր :Անհաղորդ: Ջրերը բարձրանում էին : Խավարի մեջ հիվանդ ու մելանխոլիկ վետվետում էր դեղնուցքանման լույսը ՝ ձու դառնալու ամբողջանալու երազանքով: Համատարած լռություն էր անխորհուրդ ու մութ: Ապրում էր հայը, ու պատմում: Կորած տիտանիկների, բանախոսող ու վավաշոտ արքաների, նրանց գլխատող հեղափոխականների եւ գալիք ջրավազանների շուրջը երեւացող լռայկաց , խոսուն աչքերով , տանկաձեւ թրթուռավոր սողուն ու միջատ հովանավորող կրիայի զարմանահրաշ պատմությունը:<br /> <br /><br /><br /> <br /> <br /><br /><br /> <br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-6318012765944681930?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-4881081918179103782012-02-15T19:04:00.000+04:002012-02-15T19:04:01.195+04:00ԱՅՍ ԱՆԿԻՒՆԷՆ<br />Ինքնապաշտպանութեան դիրքերու վրայ<br />Մեր լեզուն պաշտպանելու համար սրբազան պատերազմ պէտք է հռչակել։<br />Ան սպառնալիքի տակ է դուրսէն թէ ներսէն։ Դուրսէն՝ միջազգայնացումն է, որ<br />անգլերէնի համատարած տիրապետութեան կÿենթարկէ ոչ միայն մեր, այլեւ աշխարհի<br />բոլո՛ր լեզուները, իսկ ներսէն մեր անտարբերութիւնն է, մեր լեզուն պահելու եւ<br />անաղարտ պահելու մեր անփութութիւնը ՝ Սփիւռքի մէջ թէ Հայաստանի։<br />Վտանգուածը ոչ միայն արեւմտահայերէնն է, այլեւ արեւելահայերէնը, մէկ<br />խօսքով՝ հայերէնը, եւ զայն պաշտպանելու համար համազգայի՛ն ճակատ է պէտք.<br />ինքնապաշտպանութեան մեր պայքարը համատեղ ճիգերով կրնայ ըլլալ միայն։<br />Այդ պայքարը բազմաշերտ է, ու բազմոլորտ։ Կայ անհատական շերտը՝ անհատ<br />ազգայիններու եւ ընտանիքներու մակարդակին վրայ, կայ կազմակերպական շերտը՝<br />կրօնական, քաղաքական, կրթա-մշակութային ու բոլոր այլ ոլորտներուն մէջ, եւ կայ<br />պետական շերտը՝ երկրի իշխանութեան իրաւասութեան տակ գտնուած բոլո՛ր<br />ոլորտներուն մէջ։ Լեզուի պաշտպանութիւնը ոեւէ մէկուն կամ<br />որեւէ կազմակերպութեան, նոյնիսկ պետութեան մենաշնորհը չէ, բայց բոլորին<br />առաքելութիւնն է, ճիտին պա՛րտքը։<br />Ներկայ յօդուածով կ'ուզեմ կեդրոնանալ մի քանի հրատապ խնդիրներու վրայ,<br />արեւմտահայերէնի պաշտպանութեան առնչուած, որոնք մեր անմիջական<br />ուշադրութեան պէտք են արժանանալ։<br /><br />ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԷՆԸ՝ ՊԵՏԱԿԱՆ ԼԵԶՈՒ - Ասիկա կենսական է, որպէսզի<br />արեւմտահայերէնը վերապրի. հայրենի պետութիւնը արեւմտահայերէնին պէտք<br />է ընծայէ պետական լեզուի կարգավիճակ. պայման է, որ այդ կարգավիճակը<br />ներառէ դասական ուղղագրութիւնը։ Եթէ հայ ծագումով ամեն անձ իրաւասութիւնը<br />ունի դառնալու Հայաստանի քաղաքացի, ապա անոր հետ յարաբերութիւնը, եւ<br />ընդհանրապէս արեւմտախօս սփիւռքահայութեան հետ յարաբերութիւնը<br />արեւմտահայերէնով պէտք է ըլլայ՝ անցագիրներու, պետական այլ վկայաթուղթերու,<br />փաստաթուղթերու, հաղորդագրութիւններու, լրատուութիւններու, հիւպատոսական<br />թէ բոլոր այլ կապերուն միջոցաւ։ Ասիկա բարձրագոյն մակարդակի վրայ<br />հետապնդուելիք աշխատանք է, որուն անյապաղ ձեռնարկելու են Սփիւռքի<br />թէ Հայաստանի մէջ մեր եկեղեցական թէ քաղաքական կազմակերպութիւնները։<br /><br />ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԷՆԸ՝ ՀԱՄԱՑԱՆՑԻ ԼԵԶՈՒ - Ասիկա նոյնպէս կենսական է,<br />որպէսզի արեւմտահայերէնը ապրող ու գործածուող լեզու մնայ։ Ելեկտրոնային կամ<br />առցանց հաղորդակցութեան բոլոր միջոցներով, որոնման բոլոր յայտագիրներով,<br />տեղեկատուական բոլոր կայքերուն վրայ արեւմտահայերէնի գործածութիւնը կարելի<br />պէտք է ըլլայ։ Պէտք է ճարենք նիւթական միջոցներն ու համախմբենք առկայ<br />հմտութիւնները՝ համացանցը ղեկավարող հաստատութիւններուն եւ<br />ընկերութիւններուն մօտ անհրաժեշտ աշխատանքը տանելու ու այս կարելիութիւնը<br />վերջնական կերպով հաստատելու համար։ Նաեւ, զուգահեռաբար՝ մեր մամուլին,<br />հրատարակչականներուն եւ անհատ հաղորդակցողներուն մատչելի պէտք<br />է դարձնենք հաղորդակցական մէ՛կ համակարգ, որ իր բազմապիսի<br />տառատեսակներով հանդերձ, գործէ մէկ համակարգչային յայտագրով, ինչպէս<br />է լատինատառ լեզուներու պարագային։<br /><br />ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԷՆԸ՝ ԲՈԼՈՐԻՆ ԴԱՍԱՒԱՆԴԵԼԻ ԼԵԶՈՒ - Ասիկա եւս ամենէն<br />հրատապ հարցերէն մէկն է։ Առաջին հերթին, երբ նկատի կÿառնենք<br />սփիւռքահայութեան թուաքանակը ու իր զաւակներուն համար տրամադրելի<br />կրթական հաստատութիւններու թիւը, կ'անդրադառնանք թէ օտարանալու, մեր<br />լեզուն կորսնցնելու բոլոր տուեալները հոն են։ Առանց իւրաքանչիւր հայորդիի համար<br />հայկական ամենօրեայ դպրոցի գրասեղան մը կարենալ ապահովելու, մենք չենք<br />կրնար արեւմտահայերէնը )եւ այս պարագային նաեւ արեւելահայերէնը(<br />կորուստէ փրկել։ Սա կը նշանակէ դպրոցաշինութեան հսկայ արշաւ, սա կը<br />նշանակէ կրթաթոշակներու մատչելիութիւն, սա կը նշանակէ ծրագրուած աշխատանք<br />հայահոծ գաղութներուն մէջ։ Ու վերջապէս կը նշանակէ առցանց վարժարաններու<br />ցանցի ընդլայնում՝ հասնելու համար նաեւ նուազ հայահոծ կամ մեկուսի վայրերու մէջ<br />ապրող հայորդիներու հայեցի դաստիարակութեան կարիքներուն։<br /><br />ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԷՆԸ՝ ԴԱՍԱՒԱՆԴՄԱՆ ՄԻæՈՑՆԵՐՈՎ ԶԻՆՈՒԱԾ ԼԵԶՈՒ –<br />Անյետաձգելի պահանջք է ունենալ դասաւանդութեան անհրաժեշտ միջոցները, սկսեալ<br />որակաւոր, վկայեալ ուսուցիչներէն )ո՞ւր եւ որո՞նց կողմէ պիտի պատրաստուին<br />անոնք(, արդիական մանկավարժական մօտեցումներով օժտուած դասագրքերէն ու<br />յարակից օժանդակ ելեկտրոնային կամ այլ սարքերէն )ո՞վ պիտի<br />պատրաստէ զանոնք(, ընթերցանութեան գրքերէն, տպագիր թէ թուայնացած )նոյն<br />հարցումը(, մինչեւ մամուլ, հեռատեսիլ, ձայնասփիւռ, ժամանցի յայտագիրներ ու<br />մասամբ նորին )հարցումները կը թողում ընթերցողներու երեւակայութեան...(։<br /><br />ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԷՆԸ՝ ԶԱՐԳԱՑՈՂ ԼԵԶՈՒ - Առանց զարգանալու<br />կարելիութիւններով օժտուելու, որքան ալ որ ջանանք մեր ունեցածը պահել, ի վերջոյ<br />կը լճանայ մեր լեզուն, կը քարանայ՝ բրածոյ, թանգարանային կը դառնայ։<br />Զարգանալու միջոցները առաջին հերթին նոր բառարաններն են, մանաւանդ առցանց,<br />քերականութեան դասագրքերը՝ այսօրուան համաշխարհային լեզուագիտութեան<br />հիմունքներու վրայ, առցանց ուղղագրիչներն ու քերականիչները )եթէ նման բառ ալ<br />կարելի է ստեղծել( կամ ինքնասրբագրիչ յայտագիրները, որոնք գրաշարած ատենդ<br />իսկ քեզի կը յուշեն գրելու ճիշդ ձեւը. բայց նաեւ այդ ճիշդ ուղղագրութիւնն ու<br />քերականութիւնը հաստատող կաճառը, որ վերջ գտնէ արեւմտահայերէնի այն<br />անտիրական վիճակը որ առկայ է այսօր։ Բայց երկրորդ հերթին, եւ ոչ նուազ կարեւոր՝<br />այդ լեզուն ապրեցնող գրականութիւնը, որուն մշակները նոյնպէս կարիքը ունին<br />խրախուսանքի՝ նիւթական թէ բարոյական։<br />Այստեղ արեւմտահայերէնի պաշտպանութեան հարցը դրուեցաւ։ Շատ տարբեր<br />չէ արեւելահայերէնի պաշտպանութիւնը, որ Հայաստանի մէջ կÿընդգկէ նաեւ<br />տնտեսական ոլորտը, իր բոլոր երեսներով։<br /><br />Ահա ինչ դիրքերու վրայ պիտի մղուի մեր գոյամարտը։ Սա լեզուի<br />պաշտպանութեան հարց չէ պարզապէս։ Սա ինքնութեան պաշտպանութեան հարց է,<br />մեր ազգային գոյութեա՛ն հարցն է։<br />Ով ունի ունկն...<br />ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ<br />Հորիզոն, 2012-01-16 )1702(<br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-488108191817910378?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-72555183412527006192012-02-13T15:24:00.000+04:002012-02-13T15:24:00.074+04:00ԱՅՍ ԱՆԿԻՒՆԷՆ<br />Խաղն ու իրականութիւնը<br />Ազգային ճակատագրով մտահոգ ընկեր մը ուշադրութեանս յանձնեց<br />դասախօսութիւն մը որ John Hunter անուն դաստիարակ մը տուած է TED Talk<br />համացանցային յայտագրին վրայ, ուր ան կը ներկայացնէ 1978-ին ստեղծած իր մէկ<br />աշխարհա-քաղաքական վարժութիւնը՝ World Peace Game )Համաշխարհային<br />խաղաղութեան խաղը(՝ ամերիկեան հանրային դպրոց յաճախող աշակերտներուն<br />համար։ Խաղին նպատակն է աշակերտները իրազեկ դարձնել աշխարհի հարցերուն ու<br />վարժեցնել »ինքնատիպ, ստեղծագործ ու բաց սիրտ լուծումներ« գտնելու այդ<br />հարցերուն՝ առանց նախապաշարումներու, մեկնելով իրենց անփորձ, անմեղ ու<br />մատղաշ վիճակներէն։<br />- Արդեօ՞ք, - հարց կու տայ ընկերս, - կրնանք մենք ալ թուրքերուն հետ մեր<br />հակամարտութիւնը լուծել այն ձեւով, որ այդ խաղի դրուագներէն մէկուն մէջ լուծում<br />կը ստանայ երկու ժողովուրդներու միջեւ առկայ պայթուցիկ կացութիւն մը։<br /><br />Ո՞ր դրուագին մասին է խօսքը։ Ան կը վերաբերի Նին ցեղին, որուն բնակած<br />հողատարածքին դրացի երկրի անմիջական սահմանակից շրջանին մէջ, ուր ոսկիի<br />հանքեր գտնուած են ու պիտի պեղուին շահագործուելու համար, կը բացայայտուին<br />Նինի նախահայրերու աճիւնները։ Ըստ այդ ժողովուրդի կրօնական<br />հաւատալիքներուն, այդ տարածքները սրբազան վայրեր են, ու նախահայրերու<br />ոսկերտիքը պէտք չէ տեղափոխուին կամ խանգարուին որեւէ ձեւով։ Առաւել՝ այդ<br />հողերը կը նկատուին որպէս սեփական հայրենական տարածքներ։ Առ այդ նիները<br />իրենց պարտականութիւնը կը համարեն ներխուժել սահմանակից այդ շրջանը ու<br />գրաւել զայն՝ պատուելու ու պաշտպանելու համար նախահայրերու աճիւնները,<br />նոյնիսկ եթէ այլ ժողովուրդի մը կը պատկանին այդ հողերը ներկայիս։<br />Ստեղծուած է պիրկ ու անել կացութիւն։ Հարուստ դրացի երկիրը կը<br />յայտարարէ, որ նիները իրաւունք չունին իրենց սահմաններուն մէջ ապրելու, ու կը<br />պատրաստուի պատերազմի՝ դուրս դնելու համար զանոնք։ Խաղի զանազան<br />հանգրուաններուն կարելի չÿըլլար որեւէ ընդունելի լուծում գտնել։ Պրկումը կÿաճի։<br />Յանկարծ հարուստ երկրի վարչապետուհին ներշնչում մը կÿունենայ –<br />կÿորոշէ կրօնափոխ ըլլալ ու որդեգրել Նինի կրօնքը, ու կÿանցնի անոնց կողմը։ Հարցը<br />կը տարուի Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան առջեւ, որ սակայն որեւէ որոշում<br />չի կրնար առնել նման աննախընթաց կացութեան առջեւ։ Բայց պրկումը կը փարատի<br />անմիջապէս, ու նիները դաշնակից մը կը գտնեն իրենց նախկին թշնամիին մօտ, ու կը<br />յաջողին համաձայնութեան մը հասնիլ դրացի երկրին հետ։<br />Խաղը հոս կը վերջանայ, գէթ մենք անտեղեակ մը մնանք թէ ի՛նչ տեսակ<br />համաձայնութեան կու գան հակամարտող կողմերը։<br /><br />Նամակակից ընկերոջս հարցադրումին մէջ, կ'ենթադրեմ, մենք՝ հայերս այդ<br />Նինի կացութեան մէջ կը գտնուինք մասամբ, քանի որ մեր ալ նախահայրերու<br />աճիւնները սահմանին միւս կողմը կը գտնուին։ Մենք սակայն չենք ներխուժած<br />)տակաւին( մեր պապենական հողերը՝ փրկելու համար մեր պատիւն ու<br />սրբութիւնները։ Անարդարութիւն կրած կողմը մենք ենք, բայց որեւէ մէկուն վրայ չենք<br />յարձակած ֆիզիքապէս, չենք գրաւած կամ չենք ազատագրած մեր պապենական<br />հողերը։ Ու հակառակ ատոր, թշնամիին կողմէ տակաւին դատապարտման<br />կ'ենթարկուինք, նոյնիսկ երբ մեր իրաւունքներուն մասին կը խօսի՛նք միայն։ Այո,<br />կացութիւնը պիրկ է, ու բարւոք լուծումի կը սպասէ։ Խաղին մէջ, սակայն, այդ լուծումը<br />կու գայ հակառակո՛րդ կողմէն։<br />Ի՞նչ կրնայ ընել այդ կողմը։<br />Ըսէ՞ »կ'ընդունիմ մեղքս, պատրաստ եմ ձեր ուզածը կատարելու, ահա ձեզի<br />լայն հողատարածքներ՝ միացուցէք ՀՀ տարածքին, ընդլայնեցէք ձեր երկրի<br />տարածութիւնը, ունեցէք ելք դէպի Սեւ ծով, ահա նաեւ նիւթական համապատասխան<br />հատուցում, որ քանի մը հարիւր տարի պիտի օժանդակէ ձեզի՝ ձեր տնտեսութիւնը<br />ամրապնդելու համար. եկէք ստորագրենք հաշտութեան դաշինք ու վերջ տանք մեր<br />թշնամութեան«... Այս բոլորը նորութիւն չեն ըլլար, ի հարկէ։ Ուզուած բաներ են... մե՛ր<br />կողմէ։ Իսկ եթէ յանկարծ, Նինի թշնամի երկրի վարչապետին պէս՝ Թուրքիոյ<br />վարչապետը յայտարարէ, որ իր երկրի միլիոնաւոր քաղաքացիներուն նման, ինքն ալ<br />հայկական ծագում ունի, ու պատրաստ է երկրին սահմանները բանալու՝ որ արտերկրի<br />իր ազգակիցներն ալ վերադառնան իրենց տուները, պատրաստ է նաեւ երկրին անունն<br />ալ փոխելու ու զայն կոչելու Հայաստան, որպէսզի թուրք ամօթալի անունը այլեւս<br />գոյութիւն իսկ չունենայ։ Ասիկա՛ կÿըլլայ անսպասելի լուծում...<br />Իսկ մեր պարագային, կա՞ն քայլեր որ մե՛նք կրնանք առնել։ Արդարեւ, ինչպէ՞ս<br />կրնանք խաղալ այդ Համաշխարհային խաղաղութեան խաղը։ Ի՞նչ »նոր« առաջարկ<br />կրնանք ընել։<br />Ի հարկէ, առաջին ու հիմնական ակնկալութիւնը որ թշնամին կը սպասէ մեզմէ՝<br />այն յայտարարութիւնն է, որ ՀՀ իշխանութիւնը կրնայ ընել, թէ Հայաստանը հողային<br />ոչ մէկ պահանջք ունի Թուրքիայէն, որուն համար ալ մեծ երեւակայութեան մը պէտք<br />չկայ, եւ որ սակայն չի համապատասխաներ հայութեան իղձերուն եւ երազներուն,<br />յատկապէս սփիւռքահայութեան, որ ժառանգորդն է տեղահանուած<br />արեւմտահայութեան։<br /><br />Անակնկալը կ'ըլլայ եթէ Սփիւռքի հայութի՛ւնը ընէ նման յայտարարութիւն )ինչ<br />որ Նինի ցեղախումբի օրինակին ճիշդ հակառակ պատկերը պիտի ներկայացնէ(։<br />Առաջարկե՞նք, որ մենք Թուրքիայէն ոչ թէ հողատարածքներ կ'ուզենք առնել<br />ու Հայաստանի Հանրապետութեան կցել, այլ պարզապէս կը պահանջենք մեր<br />իրաւունքը՝ վերադառնալու մեր հայրերու, մեծ հայրերու կամ մեծ-մեծ հայրերու<br />բնակավայրերը, ու հոն ապրելու։ Կամ՝ քիչ մըն ալ աւելի յանդուգն կերպով՝ Թուրքիոյ<br />մէջ ստեղծել հայկական ինքնավար շրջաններ )անշուշտ այս ալ նորութիւն չէ վերջին<br />հաշուով...(։<br />Թէ ոչ – ու ասիկա մարդու մտքէ պիտի չանցնէր – Հայաստան ու Սփիւռք<br />միասնաբար յայտարարեն, որ վերջակէտ կը դնեն Հայաստանի իբր առանձինն<br />պետութիւն գոյութեան, ներկայ հողատարածքը կը միացնեն Թուրքիոյ, ու կը ստեղծեն<br />նոր երկիր մը, թերեւս Թուրքեւհայ )կամ ալ՝ քիւրտերուն ալ մասնակցութեամբ՝<br />Թուրք-Հայ-Քիւրտ Դաշնակցային Հանրապետութիւնը, ուր կրնան երեք<br />ժողովուրդները ապրիլ ու ստեղծագործել ազատօրէն, պահելով սեփական լեզու եւ<br />մշակոյթ, որպէս դարաւո՜ր եղբայր ժողովուրդներ...<br />Իսկ եթէ յանկարծ վրացիներն ու ազերիներն ալ միանան, ու ստեղծուի Փոքր<br />Ասիա-Կովկաս Միութիւնը, Եւրոպական Միութեան նման։ Բոլոր հարցերը լուծուած<br />չե՞ն ըլլար, ներառեալ Արցախի ու æաւախքի առկախ հարցերը...<br />Հեռանիստ ընկերս իր ել-նամակին մէջ նաեւ հարց կու տար, թէ միթէ Հրանդ<br />Տինք նման երազ մը չէ՞ր հետապնդեր թէկուզ իր տոն-քիշոտեան ձեւով։<br />Ճոն Հանթըրի ստեղծած Համաշխարհային խաղաղութեան խաղով, այո, շատ<br />մեծ խնդիրներ կրնան թերեւս անսպասելի լուծումներու յանգիլ։ Իսկ երբ խաղէն<br />անցնինք իրականութեա՞ն...<br />ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ<br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-7255518341252700619?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-52667068584498770902012-02-11T14:20:00.001+04:002012-02-11T14:23:16.449+04:00 <br /> <span style="font-weight:bold;"> <br />Օշին Էլակէօզի այս յօդուածը պատմական զգացախառն վկայութիւն մըն է , որուն համար հեղինակը արժանի է ծափահարութեան : «Նշանակ» բարձր կը գնահատէ Էլակէօզի տուած պատմական կարեւոր պատահարներու փաստերը աշխարհագրական այս շրջանին մէջ , որուն դիմագիծը մի քանի տարուան ընթացքին պիտի զգենու այլ կերպարանք: Խմբագրութեան եւ ընթերցողներու կողմէ շնորհակալութիւն սիրելի Օշին Էլակէօզին: <br />«Նշանակ»</span> <br /> <br />»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»« <br />Անցեալները Պոլսոյ քաղաքապետութիւնը յայտարարեց թէ Պոլսոյ պատմական խորհրդանշաններէն մէկը եղող Հայտարփաշայի շոգեկառքի կայարանը, 1 Փետրուար թուականէն սկսեալ երկու տարուայ համար պիտի փակուի : Այս ժամանակամիջոցին, կայարանը պիտի նորոգուի ու յետոյ պիտի վերաբացուի մասամբ իբրև պանդոկ և մասամբ իբրև մշակութային կեդրոն: <br /> <br />Անցեալ կիրակի նկարչութեան գործիքս առի, ու գացի կայարան որպէսզի վերջին անգամ ելլալով զայն նկարեմ ու պատմական յիշատակ մը ըլլալով պահեմ։Կայարանը գրեթէ բոլորովին պարապ էր:Չկային այլեւս այն ճամբորդները որոնք աճապարանքով կը վազէին ձախ ու աջ:Լքուած վակոններուն մէջ կատուներ կը պտտէին միայն, ու ինծի նման քանի մը նկարիչներ:Յանկարծ ետեւէս ձայներ լսեցի. լաց, կոծ, պոռչտուք մարդիկ կը պոռային կարգախօսներ կ՛արձակէին:Ետ կը դառնամ մարդ չկայ ձախ ու աջ կը նայիմ մարդ չկայ:Հեռուն քարի մը վրայ աղբահաւաք մը նստած ծխախոտը կը ծխէ:Ձայները կը շարունակուին:Լա՜ց ու կոծ, արցունք անէծք իրար կը խառնուին: Անդրադարձայ թէ այս ձայները երեւակայական ձայներ էին, որոնք կը բխէին իմ ենթագիտակցութենէս: Յիշեցի կայարանի 104 տարուայ պատմութիւնը եւ անդրադարձայ թէ Հայտարփաշայի շոգեկառքի կայարանը որքա՜ն տխուր յիշատակներ ունի Պոլսոյ փոքրամասնութիւններուն համար, քանի որ ան իր 104 տարուայ կեանքին մէջ, Պոլսոյ փոքրամասնութիւններուն ապրած ողբերգութիւններուն ամենամեծ ականատեսներէն մէկը եղած է : <br /> <br />Կայարանի շինութիւնը սկսած է Սուլթան Համիտի շրջանին, 30 Մայիս 1906 թուականին Օթթօ Ռիթթէր և Հէլմուդ Քունօ անունով երկու Գերմանացի ճարտարապետներու կողմէ և աւարտած է 1908 թուականին: Կայարանը, նախ իր եօթը տարեկան հասակին ականատես եղած է 1915 ին Պոլիսէն դէպի անվերադարձ վայրեր աքսորուող Պոլսահայ մտաւորականներու ողբերգութեան:Գրիգոր Զոհրապներ, Ռուբէն Սևակներ, Սիամանթօներ, Դանիէլ Վարուժաններ, եւ ուրիշներ։ Շուրջ 220 Հայ մտաւորականներ իրենց մահուան ճամբորդութեան սկսան այս կայարանէն:Անոնք վերջին անգամ Պոլիսը այս կայարանէն դիտեցին։Անոնք իրենց անվերադարձ ճամբորդութենէն առաջ վերջին անգամ այս կայարանի սանդուխներու վրայ հրաժեշտ առին իրենց հարազատներէն:Լաց ու կոծ, կործանած ընտանիքներ, քանդուած երազներ ։Կիներ բաժնուած իրենց ամուսիններէն, զաւակներ իրենց հայրերէն, մայրը իր զաւկէն, եղբայրը իր եղբօրմէն։ Երանի թէ կայարանը լեզու ունենար որպէսզի խօսէր ու պատմէր այդ օր ապրուածները։ <br /> <br />Յետոյ 1942 թուականին , օրուան կառավարութիւնը կազմող կուսակցութիւնը, որ այսօր եւ գոյութիւն ունի ու Թուրքիոյ ամենամեծ ընդդիմադիր կուսակցութիւնն է, երկիրը իր մէջ գտնուած ծանր տնտեսական պայմաններէն ազատելու պատրուակով <<ունևորութեան տուրք>> կոչուած տուրք մը որդեգրեց որ պատրուակ մըն էր ոչ իսլամական փոքրամասնութիւնները հարստահարել, ու անոնց պատկանող բոլոր դրամագլուխը իսլամականներուն ձեռքը անցնել:Ուստի տուրքին 87 տոկոսը բեռնաւորուեցաւ ոչ իսլամական փոքրամասնութիւններու ուսերուն, որոնք ստիպուեցան բոլոր իրենց պատկանող ինչքերը ոչինչ գինով ծախել Թուրք հայրենակիցներուն որպէսզի փրկուին Էրզուրում աքսորուելէ որովհետեւ անոնք հաւատացած էին, աքսորման պարագային, հոն պիտի սպաննուէին: Անոնցմէ շուրջ 1229 հոգի չի յաջողելով իրենցմէ պահանջուած տուրքը վճարել ի վերջոյ Հայտարփաշայի կայարանէն աքսորուեցան Էրզուրում - Աշգալէ:Նորէն լաց ու կոծ, կործանած ընտանիքներ, քանդուած երազներ, ողբերգութիւն եւ ... նորէն Հայտարփաշայի կայարանը: <br /> <br />Աւելի վերջ 6 Սեպտեմբեր 1955 թուականին, Յոյներու դէմ 6-7 Սեպտեմբերի աւերը իրականացնող խուժանին մէկ մասը նախապէս ծրագրուած կազմակերպութիւնով մը, Թուրքիոյ զանազան քաղաքներէն հաւաքուեցաւ ու բերուեցաւ Պոլիս որպէսզի 6 - 7 Սեպտեմբերի դէպքերը իրականացնեն: <br /> <br />6 Սեպտեմբերի գիշեր Յոյն ծագում ունեցող հայրենակիցներու դէմ սկսող թալանը 9 ժամ տեւեց ու 7 Սեպտեմբերին առաւօտեան դէմ դադրեցաւ: Այս կարճ ժամանակամիջոցին մէջ սպաննուեցան 15 Յոյն ու 1 Հայ հայրենակիցներ, ծանր կերպով վիրաւորուեցան երեսուներկու Յոյն հայրենակիցներ: Կիներ ու աղջիկներ բռնաբարուեցան : Չորս հազարէ աւելի տուն,շուրջ հազար գործատեղի, եօթանասուն երեք եկեղեցիներ, երկու վանք, քսան երեք դպրոց եւ հինգ հազարի մօտ այլ շէնքեր քանդուեցան կամ վնասուեցան: <br /> <br />Այս դէպքերէն վերջ, Թուրքիոյ Յոյն փոքրամասնութեան մեծ մասը իրենք զիրենք Թուրքիոյ մէջ այլևս ապահով չզգալու պատճառով լքեցին իրենց պապերուն հազարամեայ հողերը ու հեռացան այս երկրէն: Այս թալանը կատարելու նպատակով Իզմիթէն եւ Ատաբազարէն եկողները Պոլիս եկած էին Հայտարփաշայի կայարանէն: <br /> <br />Հայտարփաշայի կայարանը երկու տարի վերջ պիտի վերաբացուի իբրեւ պանդոկ եւ մշակութային կեդրոն: <br />Երբեմնի ողբերգութեանց հաւաքավայրը պիտի վերածուի խնջոյքի ու վայելքներու կեդրոնի:Հինէն լաց ու կոծ բարձրացող շէնքէն վաղը պիտի բարձրանան ուրախութեան ձայներ :Հինէն մեծ թիւով ընտանիքներու կործանումի ու իրարմէ բաժանման վայրը եղող շէնքին մէջ վաղը նոր ընտանիքներ պիտի կազմուին, հարսնիքներ պիտի կատարուին, ուրախութեան եւ երջանկութեան վայրի մը պիտի վերածուի: <br /> <br />Միթէ կարելի՞ է ուրիշներու ողբերգութեան վրայ երջանկութիւն հիմնել:Միթէ կարելի՞ է ուրիշներու լաց ու կոծի վրայ զուարճանալ :Միթէ կարելի՞ է ուրիշներու քանդուած ընտանիքներու վրայ երջանիկ ընտանիքներ կազմել: Միթէ կարելի՞ է հազարումէկ անէծքներ տեղացուած վայրի մը մէջ բարեմաղթանք ընել: <br /> <br />Երկու տարի վերջ երբ Հայտարփաշայի կայարանը վերաբացուի իբրեւ պանդոկ ու մշակոյթի կեդրոն հոն զուարճացող ժողովուրդը արդեօք պիտի լսէ՞ հեռուէն լացի ու կոծի ձայներ:Անոնք պիտի մտածե՞ն արդեօք թէ տարիներ առաջ հոն ուր հիմա իրենք կը զուարճանան շատեր իրենց արցունքը հոսեցուցած են: <br /> <br />Ոչ̕ , քանի որ այս աշխարհի վրայ ամէն ոք կ'ապրի իր սեփական վիշտը եւ ամէն ազգ կ'ապրի իր ազգային ողբերգութիւնը : <br /> <br />Օշին Էլակէօզ <br /> <br />Պոլիս - 7 Փետրուար 2012 <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-5266706858449877090?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-91729038947719953892012-02-09T19:25:00.001+04:002012-02-09T19:25:00.196+04:00Այս յօդուածը կարդալէս ետք երեք խօսք թռան բերնէս՝ Պռաւօ Վրէժ Արմէն: Ո՞վ ոստայն չունի կեանքին մէջ , ո՞վ փրթած եւ չփրթող թելեր չունի իր յուշերուն թէ իրականութեանց մէջ: Վրէժ Արմէն կը խօսի մի քանի նուիրեալներու մասին , օրինակ հանդիսանալով որ քանի քանի անձինք նուիրեալք կան մեր անմիջական յուշերուն մէջ որոնց տարած աշխատանքը պէտք է պանծացնել: Այս յօդուածը մտքեր արթնցուց իմ մէջ: Զայն կ'արտատպեմ «Հորիզոն»էն , այն համոզումով , որ բազում մտքեր պիտի արթննան ընթերցողիս մտքին մէջ իր ոստայնին մէջ գտնուող անձանց առնչուած...:<br />Նշան Պասմաճեան<br />»««»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»»«»«»«»«<br />ՈՍՏԱՅՆ<br />Երբ թելերը կը փրթին... կը փրթի՞ն իրապէս<br />Ամեն անգամ, որ սիրելի մը կամ ծանօթ մը կը հեռանայ այս աշխարհէն, այնպէս կը<br />զգամ, որ ինձմէ՛ բան մը պակսեցաւ - այն ամբողջութիւնը որ կը կազմէ էութիւնս՝ մասնի՛կ մը<br />կորսնցուց։<br /><br />Երբ տարիներ առաջ սկսայ գրել այս շարքը, որ <span style="font-style:italic;">Ոստայն</span> վերտառութիւնը կը կրէր, ու<br />կը շարունակէ կրել, աշխարհասփիւռ ծանօթներուս հետ կապերուս լայն ցանցը սարդոստայնի<br />մը նմանցուցի, եւ իւրաքանչիւրին հետ յարաբերութիւնս՝ թելի մը - այն ատեն ոչ համացանց<br />կար, ոչ պատկերակապ )Սքայփ(։ Անհամար թելերով, ուրեմն կապուած էի այն բոլորին, որոնց<br />հետ մանկութենէս ի վեր բաժնած էի կեանքէս մաս մը։ »Ինչպէ՞ս հասնիմ այս բոլորին«<br />կ'ըսէի, »թելերը ինձմէ բան մը կը տանին միշտ, կը սպառեն, բզիկ-բզիկ կ'ընեն հոգիս. բոլորն<br />ալ կեանքիս մասնիկներն են. կտրէ թելերը, ի՞նչ կը մնայ կեանքէն։ « Ու կ'աւելցնէի. »Ձայներ՝<br />հետզհետէ մարող, նկարներ՝ կամաց-կամաց խամրող նկարներ, բայց երբեք չմոռցուող<br />յիշատակներ, այս թելերը։ Նոյնիսկ, երբ չես գիտեր թէ միւս ծայրը գտնուողը դեռ հո՜ն է, թէ ալ<br />չկայ։«<br /><br />Յետոյ, երբ այդ հարազատներէս - ազգական, բարեկամ, ընկեր, աշխատակից – շատեր<br />մահացան, սկսայ անդրադառնալ, որ թելերը կը շարունակէին յամենալ, ու այդ բոլոր<br />սիրելիներս չէին դադրեր մաս կազմելէ ոստայնիս։ Ու արդէն ահա կը մտնենք<br />բնազանցութեան ոլորտը...<br /><br />Այս անցնող շաբաթները բազմաթիւ առիթներ եղան, որ նման խոկումներու<br />մատնուիմ։ Իրարու ետեւէ մեզմէ հրաժեշտ առին անձեր, որոնց հետ կապերս պարզապէս<br />պարագայական չէին եղած. անձեր, որոնք այս կամ այն ձեւով իրենց ազդեցութիւնը ունեցած<br />էին, ու հիմա որ ֆիզիքապէս մեզի հետ չեն՝ պիտի շարունակեն տակաւին առնչուիլ ինծի։<br />Իւրաքանչիւրին մասին կրնայի առանձնաբար գրել, սակայն բոլորին միաժամանակ մեկնումը<br />առիթ կ'ընծայէ ինծի, որ բոլորը միասին վերյիշեմ, ու նախախնամական միասնութիւն մը<br />տեսնեմ ատոր մէջ։<br /><br />Կարեւոր չէ անպայման ժամանակագրական կարգը, թերեւս յիշեմ հնութեան կարգով –<br />ծանօթութեա՛նս հնութեան։<br />ՄՈՒԿՈՒՉ ՊՈՒՏԱՔԵԱՆ – Հօրեղբայր-մօրեղբայր, հօրաքոյր-մօրաքոյր չունէի, սակայն<br />հօրս ու մօրս ամենէն մտերիմ ընկերներն ու ընկերուհիները մեր հօբարներն ու մօբարները,<br />հօրաքներն ու մօրաքներն էին։ Անոնց կարգին առաջին գծի վրայ՝ ընկեր Մուկուչը )այդ<br />անունով ալ ճանչցած եմ զինք, պատանի տարիքիս, երբ սկսեր էի մուտք գործել<br />Պատանեկանի, ապա Երիտասարդացի շարքերէն ներս(։ Միշտ պատնէշի վրայ, հօրս հետ՝<br />Կոմիտէի անդամ, այս կամ այն գործին պատասխանատու։ Ժպիտը՝ անպակա՛ս իր դէմքէն։<br />Բարեհամբոյր ու բարեկիրթ, անո՛յշ լեզուով։ Շատ կը հրճուէի երբ իր ու տիկին Ալիսին տունը<br />կ'այցելէինք, ոչ այնքան մեզմէ կրտսեր զաւակներուն հետ խաղալու ակնկալութեամբ, որքան<br />լսելու իր խօսած աղուոր արեւելահայերէնը, քանի որ հայաստանցի էր ինք, անոնցմէ, որոնք<br />Հանրապետութեան խորհրդայնացումէն ետք արտասահման ապաստանեցան )ինք իբր<br />մանուկ, անշուշտ(։ Կեանքիս ընթացքին վրայ իր ունեցած որոշիչ դերը եղաւ Հ.Յ.Դ շարքերը<br />մտնելս՝ աւելի կանուխ քան ես ծրագրեր էի. միտքս դրած էի համալսարանական ուսումս<br />աւարտելէ ետք միայն կուսակցական դառնալ, բայց ինք, ու երկու ուրիշ »հօբարներ«՝ ընկ.<br />Նազարէթն ու ընկ. Զօհրապը երեկոյ մը եկան մեր տունը ու գրեթէ յանդիմանելու պէս<br />խթանեցին, որ չտնտնամ, քանի որ ինձմէ կրտսերները, որոնք իմ պատանիներն էին եղած,<br />ահա արդէն կը դիմէին շարքերը մտնելու...<br /><br />ԱՐՓԻԿ ՇԱԼՃԵԱՆ – Ծնողքիս քիչ մը աւելի կրտսեր մտերիմներէն մէկն ալ ընկերուհի<br />Արփիկն էր, ուսուցչիս՝ Շահան Բագրատունիի քոյրը, որուն ներկայութիւնը քիչ մը ուշ<br />զգացինք մեր կեանքին մէջ, քանի որ իր արժանաւոր ու տակաւին այնքան երիտասարդ<br />ամուսնոյն՝ ընկեր Սեպուհի մահուան հարուածը զինք շրջան մը առանձնացած պահեց։ Յետոյ<br />սկսանք վայելել իր զգլխիչ ձայնը )»Ես մէկ ծառ եմ ծիրանի«( եւ հուսկ՝ իր հօրմէ ժառանգած<br />ու թերեւս ալ Սեպուհէն ամրակայուած՝ իր բեմադրական ու դերասանական տաղանդը, որ<br />գլխաւորաբար Համազգայինի ճամբով հարստացուց մեր բեմերը, ըլլայ Գահիրէ, ըլլայ<br />Մոնթրէալ։ Իր համբերութիւնը, բծախնդրութիւնը, սէրը, մանաւա՛նդ սէրը գեղեցիկին ու<br />որակին նկատմամբ անկասկած ոչ միայն մեր թատերական ներկայացումներուն մակարդակ<br />կու տային, այլեւ հանդիսատեսներուն՝ անխառն հաճոյք։ Ափսոս, կեանքի վերջաւորութեան<br />վերստին առանձնացաւ, ու հեռաձայնային խօսակցութիւններով միայն կապերս, թելերս<br />կանգուն մնացին...<br /><br />ՎԻԳԷՆ ՄԱՍԵՐԷՃԵԱՆ – Վիգէնը արդէն սերնդակիցս էր, տարեկիցս, որուն հետ մեր<br />պատանութեան օրերէն ընկերներ էինք թէ որպէս ընտանեկան բարեկամներ եւ թէ ակումբի<br />ընկերներ։ Գահիրէէն ետք մեր կապերը ա՛լ աւելի սերտացան այստեղ, Երիտասարդացի<br />շարքերուն մէջ, երբ իբրեւ երէց անդամներ մենք կը զբաղէինք դաստիարակչութեամբ։ Անյագ<br />ընթերցող, գրասէր, տեւաբար խօսելու, արտայայտուելու տենչով վառուած, Վիգէն՝<br />ատամնաբոյժ եւ ուղղատամնաբան, որ նաեւ ունէր ակադեմական գործունէութիւն, մեր<br />վարժարանի գոյառման սկիզբի տարիներուն գործօն մասնակիցն էր մեր ազգային կեանքին,<br />նաեւ Համազգայինի գրադարանի զօրավիգ, սակայն հիւանդութեան պատճառաւ յետոյ<br />դժբախտաբար չկրցաւ իր ամբողջական դրսեւորումը ունենալ որպէս գաղութի կարողական<br />ղեկավար։<br /><br />ՍՕՍԻ ՉԱԳՄԱԳՃԵԱՆ – Համակրելի, մշտաժպիտ ու համբերատար կրտսեր գործակիցս՝<br />երկար տարիներ »Հորիզոն«ի ոչ միայն գրաշարը, այլ խմբագրի անընթեռնելի ձեռագրին<br />վերծանողը, ստացուած գրութիւնները շարելու ատեն իսկ սրբագրողը ու մանաւանդ՝<br />համակարգչային թերի փոխակերպիչներէն շատ առաջ՝ հայաստանեան սխալագրութիւնը ճիշդ<br />ուղղագրութեամբ շարողը, որուն ներկայութիւնը միշտ պիտի փնտռուի խմբագրատունէն ու<br />Հայ կեդրոնէն ներս թէ դուրս։ Անհամար տարիներ, օրակա՛ն խօսակցութեամբ կապուած էինք<br />իրարու, հեռաձայնով, քանի որ խմբագրական աշխատանքիս մեծ մասը »դուրսէն« կը<br />կատարէի... Իր կորուստին կսկիծը երկար պիտի մնայ սրտիս մէջ։<br /><br />ԱՆԴՐԱՆԻԿ ՊԱՂՏԱՍԱՐԵԱՆ - Վերջապէս ընկեր Անդրանիկը, որուն ժպիտն ալ պիտի<br />փնտռենք երկար ատեն։ Իր հետ անձնական մտերմութիւն ունենալու առիթ չէր եղած, սակայն<br />Գանատա գալէն ի վեր մեր կուսակցական ժողովներուն իր մնայուն ներկայութիւնը այս<br />կազմակերպութեան ուժին մէկ հաւաստիքը կը հանդիսանար։ Իւրաքանչիւր կարգապահ<br />ընկեր, որուն կը հանդիպիս ամեն ընկերական ժողովի, անկախ իր ունեցած ներդրումէն կամ<br />ստանձնած դերերէն, ինքնաբերաբար կը դառնայ մտերիմդ, հարազատդ։ Անդրանիկ, այնքան<br />անյաւակնոտ ու համեստ, ատով հանդերձ լուռ ներկայ մը չէր, այլ զինք յուզող հարցերուն<br />նկատմամբ ձայն առնող ու իր պարզ ու անպաճոյճ բառերով միտքը յստակ արտայայտող ու<br />մտահոգութիւնները ներկաներուն հետ բաժնող ազնիւ ընկեր մը։ Իր օրինակելի վարքը բոլորիս<br />համար ուսանելի է։<br /><br />Մօրս մահուան առթիւ գրած նշմարս վերնագրած էի »Բաժանո՞ւմ թէ վերամիացում«,<br />ու առաջին նախադասութիւններէն մէկուն մէջ կը հաւաստէի որ »Հին, ամո՛ւր թել մը փրթաւ<br />ոստայնէս...«, անմիջապէս յետոյ հարց տալով՝ »Իրապէ՞ս. իրապէս փրթա՞ւ։«<br />Համոզուած եմ, որ նման թելերը, ո՛չ, չե՛ն փրթիր...<br /><br />Սակայն կը մնայ մարտահրաւէրը, ուղղուած մեր երիտասարդներուն՝ գալու ու նոր<br />թելեր աւելցնելու...<br />ՎՐԷԺ-<br />ԱՐՄԷՆ<br />Հորիզոն, 2012-05-06 )1671(<br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-9172903894771995389?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-52298460169372347942012-02-08T05:45:00.001+04:002012-02-08T05:45:00.105+04:00Այս բոլորի վերջաբան ու շարունակությունը` ինձ հուշում է վաղակորուստ բանաստեղծը:<br />Ասես տասնամյակներ առաջ այս բոլոր անցուդարձերը նա կանխատեսել էր , գիտեր , որ մի օր պիտի գնար:<br /> Իր և իր նմանների տեղն ու հասցեն թողնելով «Անավարտ խաղ» գրքում, տպագրված ութսունականներին: Բացում եմ գիրքը այս անգամ ցանկանում ,որ ինձ հետ միասին նաեւ դուք ընթերցեք. <br /> «ԱՍՏ ՀԱՆԳՉԻ Կ. Պ. »<br /> (տապանագիր )<br />Ճշմարտությունը դեռ շատ է հեռու,<br />Ինձնից` առավել.<br />Ապրողներ , կորցրել էք կամ մոռացել<br />Մեռելների ճանապարհը:<br />Ձեզանից մի քիչ կանուխ<br />բաժանվելու պատճառը<br />Միայն սա էր . <br />Ուզում էին ձեզ ուշ տեսնել մի քիչ.<br />Իսկ այստեղ եղածների հետ <br />Դեռ ծանոթություն չեմ հաստատել:<br /> Եւ աստված ասաց.<br />-Մեր պատկերով եւ մեր նմանությամբ մարդ ստեղծենք, որ իշխեն ծովի ձկների եւ երկնքի թռչունների , եւ անասունների, եւ երկրի վրա սողացող բոլոր սողունների վրա.<br /> ԵՒ ԱՍՏՎԱԾ ՍՏԵՂԾԵՑ ՄԱՐԴՈՒՆ ԻՐ ՊԱՏԿԵՐԻ ՆՄԱՆ<br /> Տարիներ անց, շատ-շատերի նման ինքս էլ հեռացա երկրից: Ապրելով օտարության մեջ, ավելի մոտիկից ճանաչեցի երկրից հեռու ծնված, և կյանքը օտարության մեջ ապրած իմ ցեղակիցներին:<br /> Այդ տարիներին հասցրեցի ընթերցել դրսում տպագրված գրականությունը, որը հասկանալի պատճառով երկրում հնարավոր չէր ձեռք բերել:<br /> Մոտիկից ճանաչեցի շատերին: Իմ նոր ծանոթներն ու մտերիմները հիմնականում տարիքն ապրած մարդիկ էին:<br /> Նրանցից շատերը հասցրել էին լինել ԵՐԿՐՈՒՄ, իրենց ծնողների ծննդավայրում: Մի մասն էլ տեսել էր մեր Սովետական Հայաստանը:<br /> Հիշում էին հազար ու մի դեպքեր , շատերը տեսել էին դարի նշանավոր հայորդիներին: Նրանց հուշերում բոլոր հայերն էլ իրենց հասակակիցներն էին: Շատերի ոդիսականները գրի էր առնված հուշերի տարբեր բազմաբնույթ գրքերում:<br /> Անցած հարյուրամյակի բոլոր հիշարժան դեպքերը գաղթօջախի վավերագրերում կար: Այն վերիմաստավորելու` համահայկական մեկ ընդհանրության համար հարկավոր էր կարդալ, բայց ցավալիորեն չկար կարդացող սերունդ: <br /> Հայրենիքից հեռու ծնվածները նախ իրենց ծնողների չափ հայերենը չգիտեինք:<br /> Հետո, յուրաքանչյուր սերունդ իր ինքնությունը հաստատելու համար , նախ հերքում էր հներին, որ հետագայում տասնամյակներ անց արդեն մեծ ուշացումով ապրեր նախորդ բոլոր սերնդի հիասթափությունը: <br />Տարագրված սերունդները օրվա հացի խնդրի, գոյատևման հոգսերի մեջ, հաճախ փարվում էին հույրնկալած երկրի առօրիային ու օտար մշակույթին, անում անհնարինը` տեղացուց չզատվելու համար:<br /> Վերջում անգլուխ համայքները սկսում էին արագ տարանջատվել ու եկող սերունդների համար հայրերի, պապերի հուշերը, թեկուզ մայրենի լեզվով գրի առնված դառնում էին ավելորդ բեռ, որից ամենկերպ փորձում են ձեռբազատվել:<br /> Իհարկե ամենուր էլ կային խենթ նվիրյալներ , նրանք նման էին փոթորկոտ ծովում տարերքի դեմ պայքարող նավաստիներին, լեռնագագաթներ մագլցող աննկուն լեռնագնացներին:<br /> Նմաններին գտնելու համար ինքդ էլ պիտի ծով մտնեիր ունեցածդ մակույկով, կամ էլ լեռան գագաթը բարձրանայիր ցեղի արյան կանչին անսալով:<br /> Տարագրվող բոլոր սերունդների շարքերում բարեբախտաբար, թեև` սակավաթիվ, բայց նրանք կային:<br /> Նրանք ազգի հարատևման համար օդ ու ջրի պես անհրաժեշտ էին:<br /> Ինձ հանդիպած ծերերից բնազդորեն, արյան կանչերով ես զատում էի հատ ու կենտ ողջ մնացած խիզախներին, որոնք ապրելով օտարության մեջ մեղվի պես հավաքած ծաղկափոշին խառնել էին ազգի մեղրամոմին, մնում էր այդ տարբեր տարածքներում կուտակված մեղրամոմերով լեցուն շրջանակները տեղավորել հայկական ընդհանուր շրջանակում:<br />Չարենցի ու Արամ Հայկազի, Կարիկ Պասմաջյանի ու Սլավիկ Չիլոյանի, և~ բոլոր մյուս հայորդիների արածին տեր կանգնելու մտահոգությամբ` ապրելով օտարության մեջ, ամեն գիշեր մտքով տեղափոխվում էին տուն, ազատ ու անկախության ճամփան մտած իմ բռաչափ Երկիրը: <br /><br />Շար . 27 եւ Վերջ<br />ՎԱՀԱՆ ԳԷՈՐԳԵԱՆ<br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-5229846016937234794?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-89995881162010953982012-02-07T05:43:00.000+04:002012-02-07T05:43:00.167+04:00Օրեր` ծովից-ծով ցավերի ծփանքով, ու կասկածների բազմաբյուլով, թաքցրած անգամ ուրախությունների թույլ բռնկումը, հաջորդում էին իրար ` հիասթափություններից` նոր , ավելի խոր հիասթափություն, ասես Սիզիֆի բարձրացրած քարը ինքներս էինք լեռն ի վար բաց թողնում... <br />Օրերի լրատվական հոսքը, խճճված նորությունների բազմաբնույթ հոսքով` համատարած խեղճությունը էր , խեղճություն պարտադրող անբարտավան հզորների ջանքերով:<br /> Օրակարգում անպակաս էր «Ղարաբաղյան օրերի խրոնիկան», որը կարմիր թելի նման անցնում էր լրատվության բոլոր կայաններով: Բարոնուհի Կոքսից գողացել էին բազմաթիվ վավերագրեր ու լուսանկարներ,անիմաստ ու անհեթեթ կույր գնդակը գտել էր այս անգամ` մեկ ուրիշ հայորդու, որը խոր հրդարանի երեսփոխանի կարգավիճակում կարող էր հեռու մնալ թեժ տարածքներից, կարող էր , իսկ Սամվել Շահմուրադյանը, խորհրդարանի նիստերի բոլոր ընդմիջումներին այնտեղ էր , ուր զենքն ու հրազենն էր հարց որոշողը: Ասում են հերթական չմտածված ու չսպասված չարագույժ կույր գնդակը գտավ անգամ Ղարաբաղ այցելած Սամվելին:<br /> Ծանր , «սեւ աքաղաղի» տարին` սեւ ու բոթաշունչ լրատվություններով, գազատարի անվերջ պայթեցումներով, ցրտի, խավարի միջով թանձրանում, սառցակալած մնում էր քաղաքի մայթերին ու բնակիչների մտքում:<br /> ՀՀՇն ու ազգընտիրը լռում էին: Նրանց փոխարեն խոսում էր Պարույր Հայրիկյանը: Միշտ էլ զարմացնելով հնարամիտ մտածելակերպով:<br />Համաժողովրդական դժգոհության ալիքի կատարին Պարույրը բղավում էր .<br />-Լեւոնին ու նրա անձնախմբին համաժողովրդական հանրաքվեի միջոցով նվիրենք կառավարության շենքն ու նրա տարածքի մեկ հեկտարաչափ հողակտորը:<br /> «Օտարներին հազարավոր կիլոմետրերով տարածքներ ենք տվել, սա էլ թող մնա Լեւոնին, գլխավորը` զինուժն ու ոստիկանությունը կհսկեն տարածքը, որ նա թաքուն չփախչի երկրից, իր մինստրներից շատերի նման»:<br />Փետրվարյան արտահերթ նիստերը շարունակվում էին, բոլորն էլ դեմ էին կառավարությանը:<br /> Արցախյան զինուժը փոփոխական հաջողություններով փորձում էր ամրապնդվել ջրանցքի ողջ հյուսիսային տարածքներումք: Մարտեր էին մղվում Հաթերքի ուղղությամբ: Հարավային ուղությամբ օղակը սեղվմում էր Մարտակերտի շուրջը:<br /> Պատերազմից հարյուրավոր մղոններով հեռու մայրաքաղաքում հյուծված ու կիսաքաղց ծերերը մահանում էին:<br /> Գիշերային թաղումներին համակերպված մարդիկ նույն պաղ անտարբերությամբ կտրում էին քաղաքին գեղեցկացնող հին ու նորատունկ անտառաշերտերը:Խուզված ու կանաչազուրկ տարածքները նմանվում էին կալանավայրից նոր վերադարձած հանցագործին, որի խուզված ու լերկ գլուխը նրան դարձնում էր անճանաչելի:<br />Մարդիկ դարձել էին հնարամիտ, լռակյաց, բազմափորձ գյուտարարներ: Գտել էին վառարաններ ի կույր որովայնը լցնելու ձեւը: Վառում էին ծառ ու թուփ, գիրք ու մշակույթ: Ինչքան գիր ու գրականություն այդ ամիսներին վառեցին: Լենինյան բազմաթիվ հրատարակությունների հետ, անդառնալիորեն մոխրացավ վառվեց նաեւ ազգային արժեքներ կայացնող գրականություն, որի հետագա հրատարակությունը միլիոնավոր դրամներ է էլի խլելու ողջ հայությունից:<br />Քաղաքը նման էր հսկա զորանոցի, ուր ազգաբնակչությունը զինվորներից ետ չմնալով ամբողջ օրը զբաղվում էին քայլքի վարժությունները սերտելով: Այդ օրերին բոլոր չափահաս հայերը կտրում անցնում էին մի քանի տասնյակ մղոններ , միմյանց հետ հաղորդակցվելու համար: Թափուր ու լքված մայր ուղիներում հազիվ էին երեւում մեկ երկու ինքնաշարժեր: Չարիքից, պատուհասից ավելի համառ ու անկոտրուն կամքով մարդիկ, կառչած վաղվա տաք հեռանկարին հավատում էին, որ բոլոր «թաշչյաններն ու չիֆթալար յանները» ուշ, թե' շուտ պիտի պարզաբանեն, ցրտի ու խավարի օրերին իրենց «անկարողությունների» հիմնական դրդապաճառները, շրջափակումներից դուրս:<br /> Հավատը ապրում էր , չնայած բոլոր վթարներին ու վրաերթերին մարդիկ հասցնում էին վավերացնել օրվա տխուր դեպքերը: Այս անգամ բոթը գալիս էր Սպիտակի տարածքից:<br /> Ինքնաշարժի վթարից զոհվեց եւս մեկ հայորդի Նորայր Բաղդասարյանը: Ակունքներին հավատարիմ մնացող անհատների կորուստը ցավ ու վիշտ դարձած հետապնդելու է ապրողներին, նրանց հիշողության դաշտը լցված է մնալու զոհերի ներկայությամբ:<br />Տարիների ձիգ շրջապտույտը, Արարատ լեռան դեմ դիմաց` Եռաբլուրին պահ տված իր ապրող կենսունակ հիշողությամբ մեզ բոլորիս ուղկցելու է, անկախ հետագա բոլոր լավ ու հրաշալի արեւոտ օրերի քանակից:<br /> Մեկ է եռաբլուրում պիտի փնտրենք նաեւ անշիրիմ ու խավարի մեջ անհետք կորած հայորդիներին: Լեռան կարոտով ու արմատի կենսունակ կանչով Եր ուսաղեմից եկած , Երեւանում հայեր են սովորած, դարիս շնորհալի հայորդի Կարիկ Պասմաճյանի անհայտացման լուրն էլ այդ տարների հյուսվածքում է մնում : Նա էլ Աբովյանի նման կորավ արդեն հեռավոր , բայց միշտ ներկա Մոսկովյան հսկա խառնարանում: Նրա կորուստի հուշն էլ է խառնված մյուս հազարավոր հայորդիների կորուստին, որոնք շիրմաթումբ չունեցան:<br /><br />Շար . 26<br /><br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-8999588116201095398?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-80097304142503831082012-02-06T06:22:00.001+04:002012-02-06T06:22:00.168+04:00Կեանքի թոհուբոհին մէջ ՝ վարի խրատները լսելն ու գործադրելը առաքինութենէ աւելի պէտքի մը գոհացում տալ կը նշանակէ: Ձեզի , ձեր ընտանիքներուն համար են սիրելի ընթերցող: Այսպէս, ամիս մը շարունակ , ամէն օր մէկ խրատ պիտի հրապարակենք : «Իմաստութիւնը լիառատ գանձ է » ըսած էինք Դեկտեմբերին հրապարակուած մեր մէկ յօդուածին մէջ: Այդ գանձին մասին է որ խօսած է Սողոմոն Իմաստուն թագաւոր հազարաւոր տարիներ առաջ:Իր վարի խրատ-առակներուն մէջ խօսած է ագահութեան , կաշառակերութեան, պոռնկութեան ու շնութեան , անարդարութեան ու գողութեան չարիքներուն մասին : Կարդացէք: Բոլորս խրատի պէտք ունինք սիրելիներ: Թող իմաստութիւնը մեզ համակէ , թող իմաստութիւնը մեզ միացնէ:<br />«Նշանակ»<br />»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»»«»«»<br /><br />31 Իմ խօսքերն ասուած են Աստծու կողմից, իբրեւ թագաւորին ուղղուած պատգամ, որով նրան խրատել է իր մայրը։ 2Դէ ինչ, որդեա՛կ, Աստծու խօսքեր են,անդրանիկդ իմ, քեզ եմ ասում, որդի՛. դէ ինչ, որդեա՛կ, իմ որովայնի պտուղն ես. դէ ինչ, որդեա՛կ, իմ ուխտերի զաւակն ես։ 3Քո հարստութիւնը մի՛ տուր կանանց եւ ոչ էլ քո միտքն ու կեանքը՝ յետին խորհուրդների. մտածուա՛ծ գործիր ամէն բան եւ խոհեմութեա՛մբ խմիր գինի։ 4Մեծամեծները բարկասիրտ են, թող գինի չխմեն, 5որպէսզի չհարբեն ու մոռանան իմաստութիւնը եւ չկարողանան տկարին ուղիղ դատել։ 6Ըմպելի՛ք մատուցեցէք վշտացածներին, գինի՛ տուէք ըմպելու տառապեալներին, 7թող խմեն ու մոռանան իրենց աղքատութիւնը եւ թող չյիշեն իրենց ցաւերը։ 8Աստծու խօսքո՛վ բաց քո բերանը եւ ողջամտութեա՛մբ դատիր բոլորին, 9քննի՛ր եւ տարբերի՛ր աղքատին ու խեղճին։ 10Թէ առաքինի կին գտնուի, այդպիսին թանկ է բոլոր գոհարներից։ 11Ամուսնու սիրտը վստահ է նրա հանդէպ, եւ իր ունեցածը երբեք քամուն չի տրուի։ 12Ողջ կեանքում նման կինը գործակից է լինում ամուսնուն բարիքների եւ ոչ թէ չարիքների մէջ։ 13Բուրդ եւ կտաւ ձեռք բերելով՝ նա իր ձեռքով պիտանի հանդերձներ է պատրաստում 14եւ, ինչպէս շահութաբեր նաւ, նա հեռուից ժողովում է գանձերը։ 15Նա ոտքի է ելնում արշալոյսին, տնեցիներին կերակուր է տալիս եւ գործի է դնում նաժիշտներին։ 16Թէ գեղեցիկ հանդ է տեսնում, գնում է այն եւ իր ձեռքի վաստակով մշակում է հողը։ 17Իր մէջքին պինդ գօտի կապած՝ նա թեւերը մխրճում է գործի մէջ 18եւ ճաշակում է աշխատանքի քաղցր հաճոյքը, եւ ողջ գիշերն էլ չի հանգչում նրա ճրագը։ 19Ձեռքը միշտ իր օգուտին մեկնած՝ նա առանց ձանձրոյթի իր մատներով իլիկ է մանում։ 20Նրա ձեռքը բաց է աղքատների համար, եւ նա բաժին է տալիս խեղճերին։ 21Նրա ամուսինը, եթէ ինչ-որ պատճառով ուշանայ էլ, չի մտահոգւում տան համար, որովհետեւ գիտէ, որ, եթէ տանը ցուրտ է, կինը կրկնակի հագուստ է հագցրել բոլորին։ 22Նա բեհեզ եւ ծիրանի է գործել ամուսնու համար եւ իր համար՝ ծածկոցներ։ 23Նրա ամուսինը յայտնի մարդ է դրսում, երբ նստում է ժողովրդի մէջ՝ երկրի բնակիչների ու ծերերի մէջ։ 24Կինը կտաւ է գործում ու վաճառում,եւ ծածկոցներ է ծախում քանանացիներին։ 25Ուժ ու վայելչութիւն զգեցած՝ նա պիտի ուրախ լինի իր վերջին օրերին։ 26Նա չափով եւ իմաստութեամբ է բացում իր բերանը եւ սահման է դնում իր լեզուին։ 27Պարկեշտ են նրա տան ճանապարհները, եւ նա դատարկապորտութեամբ հաց չի կերել։ 28Իր ողորմածութիւնները ոտքի են կանգնեցնում իր որդիներին եւ մեծացնում։ 29Նրա ամուսինը գովում է նրան՝ ասելով.«Շատ դուստրեր հարստութիւն ձեռք բերին, շատերն էլ սխրագործութիւններ կատարեցին, բայց դու գերազանցեցիր նրանց եւ անցար բոլորից։ 30Քո մէջ կանացի կեղծ բարեհաճութիւն չկայ եւ ոչ էլ սին գեղեցկութիւն»։Արդարեւ, իմաստուն եւ բարեպաշտ կինը պիտի օրհնուի։ 31Նա պատիւ է տալիս Աստծուց երկիւղ կրողներին, դուք էլ նրա շուրթերի պտղից պատի՛ւ տուէք նրան, եւ թող նրա ամուսինը գովաբանուի դրսում. քանզի եթէ մարդուս ճամբան բաց է նրա հայեացքի առջեւ, ապա նա յաջողութիւն պիտի գտնի յաւիտեանս յաւիտենից։ <br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-8009730414250383108?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-5519439826232077592012-02-06T05:41:00.001+04:002012-02-06T05:41:00.408+04:00Թռչում էին արկերը, հրդեհի հեռավոր բոցերի մեջ հալվում էր ու պայթում նռնակն ու արկը, հազարավոր բեկորներ խոյանում էին երկինք ու ածխացած թափվում աջ ու ձախ, մինչ այդ տեղի ունեցած բոլոր վթարներից հզորն ու սար սափացնողը:<br /> Թռչող արկերի չարագուշակ սուլոցներն ու պայթյունները, եթե ժողովրդի համար անակնկալ էին, իշխանությունների կեցվածքից ու արած քայլերից զգացվում էր , որ տեղյակ էին , չկար խուճապի ու շփոթվածության երանգ նրանց պահվածքում:<br /> Ազգաբնակչությանը մոտակա թաղամասերից արագ րոպեների ընթացքում տեղափոխեցին քաղաքի կենտրոնական թաղամասերի դատարկ կինո դահլիճներ:<br /> Երկնքում, ասես` աներեւույթ թշնամու դեմ կռվում էին արկերն ու հազարավոր գնդակները:<br /> Արժե կրկին հիշեցնել աշխարհին , որ այդ օրվա ընթացքում հազարավոր բաց դռներով բնակարանները` տերերից լքված մնացին մարդկային խղճի ու աստծո հսկողության ներքո: <br />Ոչ մեկի մտքով չանցավ յուրացնել օտար բարձիթողի իրը , ոչ մեկը չվարքաբեկեց իրեն, երբ հսկա թափուր թաղամասերից հեռացավ ազգաբնակչությունը<br /> Արկերի թռիչքները բարեբախտաբար ոչ մի կյանք չխլեց: Հարվածի ալիքից Սարալանջի բոլոր բարձրահարկերի պատուհանները փշրվել էին:<br /> Զոհեր , հետո եղան: Կրակի մարումից օրեր անց թաղի բազմաթիվ անչափահասներ զբաղվում էին զենքի ու փամփուշտերի փնտրտուքով: <br />Դավադի'ր արկից, չպայթած՝ նռնակից, զոհվեցին մի քանիսը, մի մասն էլ հաշմվեց: Մինչեւ իշխանությունները տարածքը առան հսկողության տակ շաբաթներ շարունակ թաղի դեռահասները դաշտերից հավաքում էին ու տուն բերում` երկինքից վար թափված հրազենի արկղերից աջ ու ձախ սփռված ավտոմատների փամփուշտներ,անգամ նռնակներ, որն օգտագործելու հմտությունը չունենալով ակամա դառնում էին հենց նրա զոհը:<br /> Ազգով նման էինք ռինգ մտած բռնցքամարտիկի, մութ ու խավար հարթակում կրում էինք հարվածների տեղատարափը` արջից ու անտես դևից, ո~ւ դեռ դիմանում էինք: Հարվածում էին ուժեղ, ավելի' ուժեղ, ավելի' հզո'ր , մասնագիտորեն` թույլ տեղերը տնտղած, գարշապարը գտած... <br /> Այդ օրերին Ղարաբաղյան դեպքերը` ձգված, պրկված, առանց աղեղի` առավել լարված, սպասում էինք բոթի նետաբեր սլացքին:<br /> Բոթ ,որն ակնթարթորեն ցնցեց Հայաստան աշխարհը:<br />Նորընտիր երեսուներեքամյա Արթուր Մկրտչյանի մահվան գուժն էր , երեք անգամ ընթերցեցին, խոստացան ավելի մանրամասն ու հավաստի տեղեկություն հաղորդել.<br /> Նոր ընտիր նախագահի «պատահական», անհեթեթ մահը, ասես խաղաղված Բալահովիտի վերջին դավադիր արկն էր հզոր ու ցնցող իր պայթյունով:<br /> Թանձր ու մութ վարագույրը կրկին ծածկեց մահվան մանրամասները:<br /><br />Բոլոր հանձնախմբերն ու իրազեկները ամեն ինչ արեցին, որպեսզի ժողովուրդը չիմանար իսկությունը:<br /> Մենք, մե'կ է հի~շելու ենք նրանց:<br /> Այժմ ավելի ետ գնալով ուզում եմ վերապատմել լեցուն հրապարակի մի ամպոտ օրվա մասին <br />-Օր , երբ հրապարակը միաձյուլ ու միակամք էր:<br /> Սիբիրներից բերել էին հայորդի ազատատենչ Իշխան Մկրտչյանի աճույնը, հայրենի հողին պահ տալու:Խոսեցին շատերը, խոսեց նաեւ ՄՈՎՍԵՍ ԳՈՐ ԳԻՍՅԱՆԸ:<br />Անտրամադիր էր , հոգսաշատ, մտազբաղ, կարճ խոսեց.<br />-Ես նայում եմ Իշխանին ու հիշում Նժդեհի խոսքը.<br />«Ազատության ճանապարհի զոհասղանին միշտ վառ պիտի մնա ազատության ջահը»: Նա ասես կանխազգում էր , որ մոտեցել է իր ժամը:<br /> Հաջորդ օրը եղավ Երասխավան, իսկ բոլոր «թեժ» կետերում ու բոլոր «թեժ» օրերին Մովսեսը առաջինների շարքում էր:<br /> Մովսեսը զոհվեց, զարկվեց անգամ Սամվելը` տասնյոթը նոր բոլորած հայորդին,որը ամեն կերպ փորձում էր փրկել Մովսեսի դին, թշնամիներից, Կր ակների մեջ, վիրավոր ու արնաքամ նա բղավում էր .<br />- Ետ քաշվեք, այս մարտը իմն է, իսկ՝ Սամվելը իր ավագ ընկերոջը չէր կարող պարզապես թողնել թշնամուն ավար:<br /> Հաջորդ օրը երկուսի դին տղաների ուսերին հասավ Ծիծեռնակաբերդի բազալտե պատի տակ: <br />Այդ օրերին Եռաբլուրը դեռ չկար:<br /> Մենք պիտի հիշենք նրանց:<br />.. Ընթրիքից հետո նա վեր կացավ սրբիչը մեջքին կապեց, սկսեց աշակերտների, իսկ` մեր պատմության համար, իր «գաղափարակիցներ» ի ոտքերը լվանալ, սրբիչով չորացնել: Երբ մոտեցավ նրանցից մեկին, որն հետո գիտեր պիտի դառնար «զորավոր», տար ՊԱՏԱՍԽԱՆԸ բոլոր մեղանչումների:<br /> Պատմությունը անվերջ կրկնվում էր: Ամեն մի տապան ուներ իր ՆՈՅԸ, իսկ հարբած Նոյի մերկությունը, կամ՝ պիտի կոծկվեր , կամ էլ`ցուցադրվեր ողջ գալիք սերունդներին:<br /> Մենք հազարամյակներ շարունակ յուրացրել էինք ցուցադրելու արվեստը, մեզ հարազատ էր , հասկանալի, թատրոնի տրամաբանությունը, որին ծանոթ էինք անտիկ շրջանից:Մոռանալով թատերական ձիրքն ու հնարամտությունը, ուղակի արտագրում եմ Հին գրքից.<br /> -Նա մոտեցավ Սիմոն-Պետրոսին , վերջինս շիկնելով ասաց.<br /> _ Տեր , միթե դու իմ ոտքերը պիտի լվանաս:<br /> Տերը պատասխանեց.<br />- Այն ինչ ես հիմա անում եմ, չես հասկանա, հապա հետո կհասկանաս:<br /> Եթե քեզ չլվանամ, ինձ հետ բաժին չունես:<br /> Սիմոն - Պետրոսը ասաց.<br />- _Տեր ոչ միայն ոտքերս լվա, այլեւ՝ ձեռքերս ու գլուխս: <br />-Լվացվածի միայն ոտքերը պիտի լվանալ, դու ամբողջովին մաքուր ես, բայց ո'չ բոլորդ:<br />-Ասաց նա:<br /> Հետո խոսեցին մատնությունից, հետո նա սաստեց Սիմոնին, ավելացնելով մի' երդվի'ր , որովհետեւ մինչ աքլորականչը դու երեք անգամ պիտի ուրանաս ինձ:<br /> Զարմանալի, զարնանալի, զարհուրելի...աշխարհ ու իրականություն, որ կրկնվում է հազար ո'ւ մեկ անգամ...<br />Իսկ մերը, պարզապես` թռչնային, ա'յս դեպքում հավային հիշողություն է, ահա, նաե'ւ այս մտավախությամբ, ինքս գրի եմ առնում օրվա դեպքերը ճիշտ հերթականությամբ:<br /><br />Շար . 25<br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-551943982623207759?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-37883586137865955582012-02-05T20:16:00.002+04:002012-02-05T20:30:15.939+04:00<span style="font-weight:bold;">Քեսապի Սահակեան սրահի բոլոր աթոռները գրաւուած էին հանդիսատեսներով , որոնք եկած էին իրենց յարգանքը արտայայտելու համագիւղացի հանգուցեալ Գէորգ Աբէլեանին իր յիշատակին նուիրուած հանդէսին առիթով՝ կազմակերպուած Համազգայինի Համօ Օհանջանեան մասնաճիւղի վարչութեան կողմէ : <br />Բացման խօսքը կատարեց վարչութեան անդամուհի ՝ Տիկին Վարդենի Աղպաշեան-Դանիէլեան : Գէորգ Աբէլեանի կենսագրականը կարդաց Օրդ. Մեղրի Աբէլեան: Սրինգով հանդէս եկաւ Պրն. Կարօ Չէրչիկեան եւ ասմունքեց Օրդ. Վանա Դանիէլեան: Այս երկու տաղանդաւոր երիտասարդները պէտք է կատարելագործութեան հասցնեն իրենց սրնգահարի եւ ասմունքողի տաղանդները: Օրուան բանախօսն էր Տիկին Սիլվի Աբէլեան-Ճղըլեան , որ ներկայացուց Գէորգ Աբէլեան գրագէտը , կատարելով գրական բարձր մակարդակի վերլուծում : Փափաքելի է որ այս հոյակապ աշխատանքը հրապարակուի եւ սեփականութիւն դառնայ գրասէր ինչպէս նաեւ Գէորգ Աբէլեանի գրականութիւնը արժեւորող հասարակութեան: Տիկին Անի Չիւրիւքեան- Աբէլեան ընթերցեց հատուած մը Գէորգ Աբէլեանի «Աննա Հարսը» վէպէն : Նշան Պասմաճեան արտասանեց իր սրտի խօսքը , որուն պատճէնը հրապարակուած է www.nshanag.net ի մէջ: Փակման խօսքը կատարեց Արժ. Տէր Միւռոն Քահանայ Աւետիսեան , որմէ ետք ան «Պահպանիչ»ով փակեց հանդիսութիւնը: <br />Շնորհաւորելի է Համօ Օհանջանեան մասնաճիւղի վարչութեան այս գեղեցիկ ձեռնարկը : Կը մաղթեմ որ գրական հաւաքներու առիթները աւելնան , ի ծառայութիւն հայ դպրութեան եւ որպէս զարգացման խթան քեսապահայ գրասէրներուն:<br /></span>«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<br /><br /><br />Արժանապատիւ Տէր հայր , Յարգարժան Պատուելի , Պատուարժան Ազգային ղեկավարութիւն եւ թանկագին համագիւղացիներ,<br /><br />Չէի կարծեր թէ օր մը , այս մեծ մարդուն նուիրուած յուշահանդէսին , պատիւը պիտի ունենայի երկու խօսք արտասանելու իր մասին ,անձի մը , որուն վաստակին հսկայութեան քով՝ ես գաճաճ եմ: Ի սրտէ շնորհակալութիւն կը յայտնեմ տրուած պատիւին համար յարգարժան կազմակերպիչներուն՝ Համազգայինի Համօ Օհանջանեան մասնաճիւղի վարչութեան :<br /><br />Մեկ ժամ առաջ հոգեհանգստեան պաշտօն կատարեցինք մարդու մը , որուն հոգին կ'ապրի մեր մէջ , որուն ոգին միշտ պիտի ճախրէ այս լեռներուն ու անտառներուն մէջ ու ամէն օր պիտի թակէ մեր դռները , մեզի ՝ քեսապցիներուս յիշեցնելով մեր պատկանելիութիւնը :<br /><br />Հայ իրականութեան մէջ Գէորգը նախակարապետ կարելի է սեպել գրականութեան վերածելու այն իրականութիւնը , թէ կարելի է ոտքի վրայ ըլլալ , շնչել ու գործել բայց չդադրիլ նահատակ մը ըլլալէ : <span style="font-weight:bold;">Ցկեանս նահատակութիւն</span>: Բառերու ինչ ճիշտ ընտրանք...Այս առիթով,այս բեմէն , յետ մահու , պիտի ուզէի երախտագիտական զգացումներս արտայայտել եւ շնորհակալութիւն յայտնել Գէորգին՝ յանուն հանգուցեալ Հօրս ու մօրս, քոյրերուս , ընտանիքիս անդամներուն , որ քրոջս Ռիթային «Հօրս ոդիսականը» պատմուածքը ներառեց իր գիրքին մէջ անմահացնելով Ուսումնասիրաց Միացեալ Վարժարանի ներկաներէն շատերուս սիրելի տնօրէն՝ Ժօզէֆ Պասմաճեանի յիշատակը: <br />Կենդանի , սակայն նահատակութեան դատապարտուածներու մասին վկայութիւն տալու գրական նոր դպրոց մը բացաւ , նոր սեռ մը սկսաւ Գէորգը : Կրնամ ինքնավստահ յայտարարել , որ իր այս նախաձեռնութեան հետեւողներ ունեցաւ եւ պիտի ունենայ շատ: Իր օրինակով , այլ դաշտի մէջ , տաղանդաւոր բեմադրիչ Սուզան Խարտալեան հրապարակ նետեց «Տատիկիս Դաջուածքները» վաւերագրական յուզիչ ֆիլմը , ուր ցկեանս նահատակ կիներու , բռնաբարուած հայ աղջիկներու , մարմնային ու հոգեբանական ցկեանս տառապանքի ենթարկուած հազարաւոր հայուհիներու մասին է խօսքը : Իմ կարծիքով , պիտի չըլլար Սուզանը եթէ չըլլար Գէորգը: Այսօրուան ձեռնարկին իբր շարունակութիւն եւ ի պատրաստութիւն Եղեռնի հարիւրամեակի նուիրուելիք ձեռնարկներուն , զորս սկսած են արդէն այլուր, պիտի առաջարկէի , որ Սուզանին ֆիլմը ցուցադրուէր այստեղ , բեմադրիչին ներկայութեամբ :<br />Գէորգը այն գրագէտն է , որ մօտ յիսուն տարի անընդմէջ գիւղագրեց ու գովերգեց Քեսապը Սփիւռք շաբաթաթերթի, Բագին Ամսագրի, Ազդակի , Այգի եւ այլ թերթերու մէջ եւ , 1968ին , իր Հէլէ Քեսապով , ճամբան բացաւ այն քեսապաշունչ ու քեսապահամ պատմուածքներու գիրքերուն ՝ Աննա Հարսը, Մաքարոնի Թիլէկ Թիլէկ, Պէյրութ, Նետենք Բռնենք եւայլն , որոնցմով ան կրցաւ զինք գրագէտ ծնող գիւղին՝ իր պարտքը վերադարձնել: Երանի իւրաքանչիւրս կարենայինք մեր պարտքէն մասնիկ մը վերադարձնել մեր աննման գիւղին... Գէորգը ուր որ գնաց Քեսապը իր ուսերուն շալկած պտտցուց : Պէյրութի մէջ «Քեսապցի Ճորճն» էր , Այնճարի մէջ տասնեակ տարիներ՝ «Քասպուցէն» , «Սփիւռք« շաբաթաթերթի խմբագիր Սիմոն Սիմոնեանի համար «մեր երիտասարդ Քեսապցի Գէորգն» էր , Բագինի պատասխանատուները երբ զինք տեսնէին փունջ մը մրոտած թուղթ իր ձեռքերուն մէջ ՝ գիտէին թէ այնտեղ Քեսապն էր պահուած , այդ թուղթերուն վրայի մելանին մէջ Քեսապի ջուրն էր խառնուած:<br />Գէորգ ը ինծի համար գրագէտ մը չէ միայն, ան իմ աչքին՝ հաստատութիւն մըն է , հիմնարկ մըն է մէկ պաշտօնեայով , եւ այդ պաշտօնեան , միս մինակ , ընտանիք պիտի պահէ , սերունդ պիտի կրթէ , հանրային ծառայութիւն պիտի ընէ , եւ ըսել , որ օրուան 24 ժամերը տակաւին չեն վերջացած ՝ պիտի գրէ ու գրականութիւն ստեղծէ , գիրք գրէ քաշելով գիրքի մը երկունքին բոլոր տառապանքները ՝ գիրքերուն նիւթը գտնելէն , անոնց վաւերականութիւնը ստուգելէն մինչեւ մեկենասներ գտնելը , ապա ծախսերը ամբողջացնելու համար գումարներ ալ յատկացնելը . իսկ ինչո՞ւ ... , որպէսզի գիրքը օրին հասնի մեզի ՝ այսինքն գիրք կարդալ չսիրողներուս , գիրքի արժէքը ընդհանրապէս չգիտցողներուս: Այո , միս մինակ...: 2012ը Հայ Գիրքի տարի է , սիրելի Գէորգ : Քու հոգեհարազատ տարիդ ՝ իսկ դուն չկաս... Աւա~ղ , պիտի չկարենանք քեզի հետ , քու կողքիդ զայն վայելել: Ի՞նչ ոգեւորութիւն պիտի ցոյց տայիր եթէ ֆիզիքապէս ներկայ ըլլայիր եւ որքան փայլք պիտի շնորհէիր «Հայ Գիրքի տարուան» քու գրական միջամտութիւններովդ ու կազմակերպելիք հանդիսութիւններովդ:<br /> Մօտիկ բարեկամ մը հարց կուտար վերջերս, թէ Գէորգը ինչպէ՞ս կրնար աքթիւ ձեւով ծառայել որպէս գործադիր մարմիններու անդամ ՝ ե'ւ քաղաքական կազմակերպութեան մը , ե'ւ կրթութեան ու մշակոյթին նուիրուած կազմակերպութեան մը , ե'ւ եկեղեցւոյ , ե'ւ դպրոցի ՝ առանց իյնալու «երկու տէրերու ծառայ» բարդ իրավիճակին մէջ: Հարցումը տեղին է , սակայն այսօրինակ հարցեր կը վերաբերին հասարակ մահկանացուներուս , ոչ Գէորգ ին նման մեծութեան մը , ոչ իր նման անշահախնդիր, բարի նկարագրով, յստակատես , խելացի , կազմակերպ , բայց տարօրինակօրէն համեստ , պատկառազդու հսկայի մը: <br />Եկէք , սիրելի հայրենակիցներ, Գէորգը ապրող , շնչող տեսնող Քեսապցիներ, ցկեանս նահատակութեան չենթարկենք Գէորգն ու Գէորգին նման հայ գրագէտները եւ իրենց գրականութիւնը :Հայ գրականութիւնը մէկդի չշպրտենք , սերունդները դաստիարակենք Գէորգ ի փիլիսոփայութեամբ, գուրգուրանք մեր պատանի ու երիտասարդ Գէորգներուն վրայ , որոնց թիւը շատ է այս գիւղին մէջ , որպէսզի չորբանան անոնք եւ իրենց տաղանդները չդառնան յում պէտս: Այստեղ հոյակապ , քաղաքավար, բանիմաց ուսանողութիւն , երիտասարդութիւն կայ , եկէք անոնց վրայ գուրգուրանք բարի ուսուցիչ , նպատակ հետապնդող դաստիարակ , հայ դպրութեան անխոնջ ծառայ Գէորգ Աբէլեանի սկզբունքներով:<br />Թող այս քանի մը խօսքը մխացող խունկ ու կնդրուկ համարուին , եւ , երկու կաթիլ արցունք ՝ մեծութեանդ անմեռ յիշատակիդ , թանկագին ընկեր:<br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-3788358613786595558?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-34152795191843573592012-02-05T06:19:00.000+04:002012-02-05T06:19:00.150+04:00Կեանքի թոհուբոհին մէջ ՝ վարի խրատները լսելն ու գործադրելը առաքինութենէ աւելի պէտքի մը գոհացում տալ կը նշանակէ: Ձեզի , ձեր ընտանիքներուն համար են սիրելի ընթերցող: Այսպէս, ամիս մը շարունակ , ամէն օր մէկ խրատ պիտի հրապարակենք : «Իմաստութիւնը լիառատ գանձ է » ըսած էինք Դեկտեմբերին հրապարակուած մեր մէկ յօդուածին մէջ: Այդ գանձին մասին է որ խօսած է Սողոմոն Իմաստուն թագաւոր հազարաւոր տարիներ առաջ:Իր վարի խրատ-առակներուն մէջ խօսած է ագահութեան , կաշառակերութեան, պոռնկութեան ու շնութեան , անարդարութեան ու գողութեան չարիքներուն մասին : Կարդացէք: Բոլորս խրատի պէտք ունինք սիրելիներ: Թող իմաստութիւնը մեզ համակէ , թող իմաստութիւնը մեզ միացնէ:<br />«Նշանակ»<br />»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»»«»«»<br /><br />30 Մարդս Աստծու հաւատացեալներին պիտի ասի այսպէս.«Լաւ է լռեմ, որովհետեւ բոլոր մարդկանցից աւելի անմիտ եմ, 2եւ իմ մէջ մարդկային իմաստութիւն չկայ։ 3Աստուած իմաստութիւն սովորեցրեց ինձ, եւ ես խելամուտ եղայ սրբերի գիտութեանը եւ ճանաչեցի սրբութիւնները. 4ո՞վ ելաւ երկինք եւ իջաւ, ո՞վ հաւաքեց հողմերը իր գոգի մէջ, ո՞վ ամփոփեց ջրերը իր հանդերձանքի մէջ, ո՞վ հաստատեց երկրի ծագերը։ Ի՞նչ է նրա անունը, կամ՝ ի՞նչ է նրա որդու անունը։ 5Իմացի՛ր, որ Աստծու բոլոր գործերն էլ ընտրեալ են, եւ նա ինքն է իրենից երկիւղ կրողների վերակացուն։ 6Ոչինչ մի՛ աւելացրու նրա խօսքերին, որ քեզ չյանդիմանի, եւ դու ստախօս չերեւաս»։ 7Երկու բան եմ խնդրում քեզանից. մինչեւ մեռնելս ինձ չզրկես քո շնորհներից։ 8Զուր եւ սուտ խօսքը հեռո՛ւ վանիր ինձանից։ Հարստութիւն եւ աղքատութիւն մի՛ տուր ինձ, այլ ինձ համար կշռի՛ր արժանին, որ բաւական է։ 9Չլինի թէ հարստանամ եւ ուրանամ քեզ ու ասեմ. «Ո՞վ է ինձ տեսնում». կամ աղքատանամ ու բան գողանամ եւ երդում ուտեմ իմ Աստծու անունով։ 10Մի՛ մատնիր ծառային իր տիրոջ ձեռքը, որ երբեք քեզ չանիծի, եւ դու ապականուած չմնաս։ 11Չար ծնունդն անիծում է իր հօրը եւ իր մօրը չի օրհնում։ 12Չար ծնունդն իր աչքին արդար է երեւում, բայց նա չի լուացել իր հոգու կեղտը։ 13Չար ծնունդն ամբարտաւան աչքեր ունի, եւ գոռոզ են նրա թարթիչները։ 14Չար ծննդի ատամները սուսեր են, եւ ժանիքները՝ դանակներ, երկրիս խոնարհներին եւ աղքատ մարդկանց կեղեքելու եւ ուտելու համար։ 15Տզրուկը սրտով սիրած երեք դուստր ունէր, եւ սրանք երեքն էլ չկշտացրին նրան, չորրորդն էլ չկարողացաւ կշտացնել, որպէսզի նա ասէր. «Բաւական է»։ 16Գերեզմանն ու մահը, կանանց սէրն ու տարտարոսը, հողը, որ չի յագենում ջրով, ջուրը եւ կրակը երբեք չեն ասում. «Բաւական է»։ 17Այն աչքը, որ արհամարհում է հօրը եւ անարգում է մօր ծերութիւնը, ձորերի ագռաւները պիտի հանեն, եւ արծիւների ձագերը պիտի յօշոտեն այն։ 18Երեք բան կայ, որ ինձ անհնարին է իմանալ, եւ մի չորրորդն էլ, որ չեմ ճանաչում. 19թռչող արծուի ուղին՝ օդում, օձի ճամբան՝ ապառաժի վրայ, ծովով անցնող նաւի ծիրը եւ երիտասարդ տղամարդու ճանապարհները։ 20Այդպէս է նաեւ շնացող կնոջ ճանապարհը. երբ նա որեւէ վատ բան է անում, լուացւում է եւ ասում. «Ես ոչինչ չեմ արել»։ 21Երեք բան կայ, որոնցից դողում է երկիրը, եւ մի չորրորդն էլ կայ, որից չի կարողանում հանդարտուել. 22ծառան, եթէ թագաւոր է դառնում, անմիտը, եթէ կշտանում է հացով, 23աղախինը, եթէ վռնդում է իր տիրուհուն, եւ ատելի կինը, որ ամուսնանում է բարի մարդու հետ։ 24Չորս բան կայ, որ մանր են երկրի վրայ, բայց իմաստուններից աւելի իմաստուն են. 25մրջիւնը, որ զօրութիւն չունի, բայց իր կերակուրը պատրաստում է ամրանը, 26ճագարը, անզօր մի կենդանի, բայց իր բոյնը շինում է քարերի մէջ, 27մորեխը, որ թագաւոր չունի, բայց կարծես մէկի հրամանով հաւաքւում է զօրաժողովի, 28եւ ճանկերով պատից կառչող սարդը, որին թէեւ հեշտ է որսալ, բայց բնակւում է թագաւորների յարկերի տակ։ 29Երեք բան կայ, որ շրջում են սիգապանծ, եւ մի չորրորդն էլ, որ ճեմում է գեղեցիկ. 30առիւծի կորիւնը, որ հզօր է բոլոր կենդանիներից, որ երբեք չի վախենում եւ թիկունք չի դարձնում անասուններին, 31աքաղաղը, որ սիգալով շրջում է հաւերի մէջ, նոխազը, որ առաջնորդում է հօտը, եւ թագաւորը, որ ժողովրդի առաջ խօսում է հրապարակաւ։ 32Եթէ դու քեզ անհոգութեան մատնես եւ ձեռքդ դժուարութեամբ տանես բերանդ,պիտի արհամարհուես։ 33Կա՛թ կթիր, եւ իւղ կը լինի, բայց եթէ պտուկները շատ ճմլես, արիւն կը գայ։ Այդպէս էլ՝ եթէ խօսքը ձգձգես, դատաստան ու կռիւ դուրս կը գայ։ <br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-3415279519184357359?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-7620035379537097532012-02-05T05:38:00.000+04:002012-02-05T05:38:00.205+04:00Երբ նրան տարան հեռավոր վայրերը ընդհամենը տասնյոթամյա տղա էր , ետ եկավ հասուն տղամարդ դարձած, եկավ ազատատենչ մարդու լուսապսակով, եւ ինքն էլ տարիների հետ իր վարքով ու նկարագր ով հասցրեց ժողովրդին սթափության ու դառը հիասթափության ափին:<br /> Առաջին ալիքի օրերին նրան կանչող ու նրան ձայն տվող ժողովրդի շարքերը կտրուկ նոսրացան:<br /> Նման իրավիճակում քաղաքականությանը նվիրված հավատավոր անհատը, բնականաբար, ճիշտ գնահատելով վերաբերմունքի փոփոխությունը, գոնե կդառնար ավելի խոհուն, ավելի չափավորված` իր ցանկություններում, եթե նպատակը ու գաղափարը նվիրել էր ազգին:<br /> Հավանաբար միակ արդարացնող քայլը այն էր, որ ինքը ամոթից` թե իրավիճակը ընդհամենը ճիշտ գնահատելով «իրեն» ազատեց ժողովրդի պարտադրած դափնե շրջանակից` իր որդեգրած կուսակցության ճակատից խնամքով դուրս մղելով ԱԶԳԱՅԻՆԸ, դարձնելով այն անդեմ` ինքնորոշում, ու՞մից էր ինքնորոշվում, ե'ւ ի՞նչու, այդ էլ անցնող տարիները ցույց տվեցին:<br /> Ամենուր ու համատարած բոլոր «ազգային» համարվող գործիչները լծվել էին իրենց զատելուն , անգամ իրենց ընտրախավերի արժեզրկման գործնթացին:<br /> Ինչքան էլ քեզանից փորձում ես հեռու վանել տեսանելի ու ցցուն նպատակամղված գործիչ, թե' գործիք դարձած`ուսուցիչի, դերասանի, գրողի,քահանայի, հին ու նոր կուսակցության ներկայացուցիչի արածը , մեկ է չես կարողանում չնկատել ,որ նրանք ակամա ավելի խորացրեցին ժողովրդի ու ժողովրդին մոտ կանգնած այդ դասերի «արհստականորեն» բաժանող վիհերը:<br />Եթե սոցալիզմը կառուցող կոմունիստները՝ ուսուցիչն ու բանվորը գնահատելու, իրարից զատելու նպատակով հորինել էին «վաստակավորների» անհեթեթ տիտղոսները, կարծե'ս թե', մյուս բոլոր մասնագետ անհատների տարիների տքնանքը իմաստազրկված էր , որովհետեւ շատերից քչերին էին հորջորջվում վաստակավորի կոչումով:<br /> Չվաստակավորներին ակամա անտեսելու համատարած խտրականության տարիներին օրերի թավալումի մեջ ավելանում էր օտարման գործընթացը:<br /> Ուսուցիչներից` Մանուչարյան ու Բլեյանը հարկավոր էին հազարավոր ուսուցիչներին հեղինակազրկելու համար:<br />Իրենց անճարակությունը ավելի ցուցադրելով ու հազարավոր համեստ ուսուցիչների միտքը պղտորելով:<br /> Նույնը արեցին գրին, գրչությանը ծառայելու պատրաստակամությամբ կյանք մտած՝ Վանոն ու Վազգենը:<br /> Այսպես շարունակ Հեռվից՝ կողքից, դիտողների մոտ թաձրանում էր տպավորությունը, դառնում` տհաճ, ծանր նստվածք: <br />Իսկ նրանց ծանոթ հասակակիցները, ուսանողական տարիների համակուր սեցիները, լավ հիշում էին զույգ Աշոտների վառ ու խանդոտ «կոմերիտական» նկարագիրը, հանուն ներքին անհատական նպատակի,«առաջնորդներ» դառնալու ու միշտ առաջնորդ մնալու տենչը: <br />Ահա ողջ թյուրիմացությունների գլխավոր պատճառը: <br />Թշնամին, ո'ւ դեռ չթշնամացած օտարը, միշտ էլ գտնում է « աքելիսյան գարշապարը»: Ահա հնացող ու պատմություն դարձող ներկան:<br /> Այս բոլոր անցումները նման են ալեբախումներին , ափին կանգնած տեսնում ես ալիքի ծփանքը, իսկ` ծովի մեջ,քեզ թվում է, թե' ալիքներին ինքդ ես ափ հանում , ջուր գալիս էր ու գնում, ջուրը ինքնամաքրումի հարատեւ խաղի մեջ, անտարբեր տենչերին ու հնարավորություններին գնում էր , գալիս, մնացածը` ինքդ էիր հորինում ու հավատում , որ հզոր ես, ամենակարող:<br />Խեղանթյուրվեց, արժեզրկվեց տարների ու դարերի ճանապարհ կտրած մտավորականի կերպարը, ուսուցիչը՝ գնաց ու նմանվեց տերթոդիկյան վարժապետի,քահանան` օտարված խաբեբայի, ազնիվ հայրենասիրությունը, կորավ ու խճճվեց մարդկային իրավունքների մութ թավուտներում, չմնաց մաքուր ու անեղծ նկարագրի ո'չ մի ասպարեզ, ո'չ մի ձկնորս, ո'ւ մաքսավորը չկարողացավ դառնալ ՏԱՍՆԵՐԿՈՒ ԱՌԱՔՅԱԼՆԵՐԻ նման հավատավոր ` ազատության գաղափարին նվիրված:<br /> ԱՌԱՎՈՏ ԼՈՒՍՈ,<br /> ԱՐԵԳԱԿՆ ԱՐԴԱՐ ...<br /> էլի երազ դարձավ:<br /> Թափուր էր հրապարակը, հայ աշխարհը ցավից ու կասկածից կուչ եկավ բռաչափ դարձավ ու սեղմվեց, որ ունկնդիր դառնար ՋԻՎԱՆՈՒ քնարին.<br />«Ձախորդ օրերը կգան...»<br />Արդեն եկել էին, իսկ մենք շատ ջանք ու արյուն հեղեցինք, որ այդ օրերը անդարձ գնային: <br />Ահա 1993թվականի ձմեռը, եկել էր:<br />Իհարկե նա էլ գնաց խառնվեց գիշերվա վատ երազին, մեր ծանր կորուստների գնով: Հետո եղավ ավելի ահարկու մայրամուտ, այդ օրը քաղաքի հյուսիսային դարպասնեիր մոտ փռված բոլոր թաղամասերի ազգաբնակչությունը հասկացավ, աչքով տեսավ պատերազմը` մոտ ու ահարկու:<br /> Չկար թշնամի, բնակչություն ն էլ անզեն, անակնկալից շշմած թափվեց փողոց:<br /> Մայրամուտին, երբ արնագույն արեւի հսկա գունդը կախվել էր ատոմակայանի ծխնելույզնեիրն, որոնք ասես սարահարթի շախմատի դաշտ հիշեցնող տարածքում տեղավորված աշտարակ-նավակներ հսկում էին դաշտի անդորրին ու արևին: <br /> Սկսվեց Բալահովիտի բլուրներում տեղակայված լքված սովետական զինապահեստների շքերթային ահարկու հրավառությունը:<br /><br />Շար . 24<br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-762003537953709753?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-49230364288756793322012-02-04T06:30:00.000+04:002012-02-04T19:21:56.785+04:00Այս հարցազրոյցը արտատպուած է UAE Armenians Forum էն: Արան չափազանց հայրենասէր երիտասարդ մըն է, եղբայրը Խաժակը նոյնպէս: Հայրենասիրութիւնը ժառանգած են նախ ազգային շունչ բուրող Քեսապէն , ապա իրենց ընտանիքէն : Յովսէփեան ընտանիքը Քեսապի մէջ եւ Քեսապէն դուրս տուած է բազում ազգային գործիչներ : Համաձայն ըլլալով հանդերձ Արայի կարգ մը վերլուծումներուն , կ'ուզէինք այստեղ յայտնել մեր կարծիքը , որ տարբեր է Արայի կարծիքէն, որն է ՝ մենք կը հաւատանք որ ամէն ճիգ ի գործ կը դրուի Քեսապի դիմագիծը հայկական պահելու համար: Կը թելադրենք Արային յոռետես չըլլալ , ընդհակառակը, կը կարծենք որ իր նման խոստմնալից երիտասարդներ գործ ունին ընելիք Սփիւռքի բայց յատկապէս Քեսապի մէջ հայը հայ պահելու գործընթացին մէջ .կ'ընդունինք որ տատասկոտ է այս ճանապարհը: Սակայն ձեռնածալ մնալով տատասկը չենք կրնար հնձել. թեզանիքներ սոտթել է պէտք : Ինչ կը վերաբերի Քեսապի ազգային կեանքին ՝ այնտեղ կը գործեն հայկական երեք վարժարաններ, մին՝ երկրորդականի մակարդակով , բարեսիրական , մշակութային , մարզական , կրօնական թեքումով միութիւններ:Երեք եկեղեցիներու կիրակնօրեայ զանգերու ղօղանջը գիւղ կը վերածէ Յիսուսաբոյր մենաստանի մը : Քեսապը ներուժն ու մարդուժը ունի , կազմակերպչական աշխատանքի պակասը կը զգացուի , որով պէտք է աւելի լրջօրէն զբաղին պատկան մարմինները: Այս կտոր մը Հայաստանը իր հայկականութիւնը պիտի չկորսնցնէ :<br />«Նշանակ»<br />»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«» <br />03 Փետրվար, 2012 20:02 | Ակնարկ Հեղինակ` Մարգարիտա Հովհաննիսյան<br /><br /><br />Արա Հովսեփյանը քեսաբցի հայ է: Նախքան Հայաստան վերջնական տեղափոխվելը, մի քանի տարի ապրել է այստեղ` 2001-2006-ին բարձրագույն կրթությունը ստանալով Երեվանում: Իսկ 2011-ին արդեն Հայաստանի Հանրապետություն է գալիս, որպես երկրի հիմնական բնակիչ:<br /><br />-Նախքան հաստատվելս 2010-ին մեկ հատ էլ եկա Հայաստան, երկու ամիս մնացի, վերջնականապես ուսումնասիրեցի ու առանց երկմտելու վճռեցի` հայը միայն Հայրենիքում պիտի ապրի:<br /><br />Արան իր ծննդավայրը` Քեսաբը, նույնպես հայրենիք է համարում, որովհետեւ տեղի հայերը ներգաղթած չեն. գյուղաքաղաքը հայկական ծագում ունի ու ժամանակին Կիլիկյան Հայաստանի կազմի մեջ է եղել: 1915-ի ջարդերի ժամանակ քեսաբցիները ընդամենը հինգ-վեց տարով են լքել տեղանքը, այնուհետեւ նորից հաստատվել իրենց օջախներում: Կոտորածից հետո հիմնական հայաթափումը Քեսաբում արտագաղթի պատճառով է եղել` 1940-ականնեիր հայրենադարձության ժամանակ եւ 1980-ականնեին, երբ տեղացիների մեծ մասը գաղթել է Միացյալ Նահանգներ:<br /><br />- Վերջերս էլ շատերը Դուբայ են գնում ու հիմա Քեսաբի բնակչության թիվը ոչ ավել է, քան 1500 մարդ: Ես նույնպես մինչ գալս մի քանի տարի Դուբայում ապրեցի. այդ տարիները թեեւ օտարության մեջ անցկացրեցի, բայց իրենց հատուկ դերն ունեցան Հայաստանը առավել սիրելուս եւ գնահատելուս հարցում: Հայրենիքը որոշ չափով ճանաչած մարդու համար անչափ դժվար պիտի ըլլար Դուբային հարմարվելը: Այնտեղ ամեն ինչ մեխանիկական է, կյանքն էլ մեխանիկական է, մարդիկ էլ. հայրենասերների համար հոն շատ դժվար է:<br /><br />Հայաստանում ապրելու սկզբնական շրջանն Արան անթաքույց ծիծաղով է հիշում. զավեշտալի իրավիճակների մեջ շատ է հայտնվել` այստեղ անսովոր կենցաղավարություն էր, տարբեր բարբառ եւ ուրիշ բնակլիմայական պայմաններ.<br /><br />-Երեւանյան բարբառը սկզբում մեծ դժվարությամբ էի հասկանում. ինձ թվում էր, ամենքն ինձ էին կանչում` «Արա, Արա» ասելով, այնինչ սա երեւանցիների բարբառային խոսքն էր ` ՙարա., որը համազոր է արեւմտահայերի «ծո»-ին,-ծիծաղով պատմում է նա` ավելացնելով, որ հետո, իհարկե, վարժվում է Հայաստանի` իր համար բոլոր անսովոր երեւույթներին:<br /><br />-Հիմնական պատճառը որ տեղափոխվել եմ հայրենիք, երկիրը շատ սիրելս էր: Ոսումնառությանս տարիներին թեւե արդեն ծանոթացել էի նաեւ երկրի շատ խնդիրներին ու դժվարություններին, միևնույն է, Հայստանում մնալուց հետո` առանց Հայաստանի էլ ոչ մի տեղ չկարողացա հանգիստ ապրել: Քեսաբն էլ, որ շատ եմ սիրում, արդեն ի զորու չէ տեղի հայապահպանության հարցերին լուծում տալ. էլ նախկինը չէ` հայաթափված ու օտարերկրացիներով լցված է: Հայը այնտեղ եւս, ցավոք, երկար չի գոյատեւելու:<br /><br />Արա Հովսեփյանը ցնցված է այն երեւույթով, որ սփյուռքահայ ընտանիքներում ն եթե երեխաներից գոնե մեկը հայերեն խեսում է, ծնողները արդեն մեծ հաջողություն են համարում ու լիովին բավարավում այդքանով.<br /><br />-Ես որպես հայ ու ապագա ծնող, անսահման վատ եմ զգում այն մտքից, որ մի օր հնարավոր է երեխաս իր առաջին բառերը արտասանի ոչ հայերեն, այլ` օտար լեզվով, ինչ լեզու կուզե ըլլա: Օրինակ, եղբայրս, որ հիմա ընտանիքով Դուբայում է ապրում, ամեն բան անում է` իր ընտանիքն հայ պահելու համար, բայց ես լավ տեսնում ու զգում եմ` ինչքան բարդ, համարյա անհնար է օտար երկրում երեխա մեծացնել ու նրա մեջ հայի ոգին պահպանել: Ցավոք, ժամանակն ինչքան առաջ է գնում, այդքան «սրբում» է սփյուռքահայության հայկականությունը: Իսկ ես գտնում եմ, որ ամեն սերունդ ինքն է պատասխանատու իր հաջորդի հայ մնալու գործում:<br /><br />Արան մասնագիտությամբ համակարգչային ծրագրվորող է, ամերիկյան մի ընկերության երեւանյան մասնաճյուղում է աշխատում: Ուրախ է, որ գործ գտնելն իրենից երկար ժամանակ չի պահանջել.<br /><br />-Աշխատանքս համապատասխան հայտարարությունների միջից եմ գտել, որտեղ մի քանի առաջարկ ինձ հետաքրքեց, գնացի հարցազրույցների ու ընտրեցի ինձ ավելի հարմարը: Թեեւ հիմա վաստակածս երեք անգամ ավելի քիչ է, քան Դուբայի աշխատավարձս էր, այդուհանդերձ, շատ ուրախ եմ. խիղճս հանգիստ է, որովհետեւ իմ Հայրենիքի ու ինձ նմանների մեջ եմ: Ապագաս այստեղ լիովին տեսնում եմ. շատ բան չէ ուզածս` խաղաղ ու հայեցի կյանք:<br /><br />Հարցազրոյցը վարեց<br />Մարգարիտա Հովհաննիսյան<br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-4923036428875679332?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-79478100591135477462012-02-04T06:18:00.001+04:002012-02-04T06:18:00.124+04:00Կեանքի թոհուբոհին մէջ ՝ վարի խրատները լսելն ու գործադրելը առաքինութենէ աւելի պէտքի մը գոհացում տալ կը նշանակէ: Ձեզի , ձեր ընտանիքներուն համար են սիրելի ընթերցող: Այսպէս, ամիս մը շարունակ , ամէն օր մէկ խրատ պիտի հրապարակենք : «Իմաստութիւնը լիառատ գանձ է » ըսած էինք Դեկտեմբերին հրապարակուած մեր մէկ յօդուածին մէջ: Այդ գանձին մասին է որ խօսած է Սողոմոն Իմաստուն թագաւոր հազարաւոր տարիներ առաջ:Իր վարի խրատ-առակներուն մէջ խօսած է ագահութեան , կաշառակերութեան, պոռնկութեան ու շնութեան , անարդարութեան ու գողութեան չարիքներուն մասին : Կարդացէք: Բոլորս խրատի պէտք ունինք սիրելիներ: Թող իմաստութիւնը մեզ համակէ , թող իմաստութիւնը մեզ միացնէ:<br />«Նշանակ»<br />»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»»«»«»<br /><br />29 Լաւ է յանդիմանող, քան յամառ մարդը, որովհետեւ եթէ սրան կրակը յանկարծակի հարուածի, փրկութիւն չի լինի։ 2Երբ արդարները գովասանքի են արժանանում, ուրախանում են ժողովուրդները. արդարները հեծում են ամբարիշտների իշխանութեան տակ։ 3Իմաստութիւն սիրողը ուրախացնում է իր հօրը, մինչդեռ բոզարածը վատնում է նրա հարստութիւնը։ 4Արդար թագաւորը բարձրացնում է իր երկիրը, իսկ անօրէնը կործանում է այն։ 5Ով կռիւ է փնտռում բարեկամի դէմ, նա թակարդ է լարում իր ոտքերի համար։ 6Մեղաւոր մարդու համար խիստ որոգայթ կը լարուի, բայց արդարը պիտի լինի ուրախութեան եւ խնդութեան մէջ։ 7Արդարը գիտէ տնանկներին իրաւունքով դատել, բայց ամբարիշտը խելամուտ չի լինում այն գիտենալու մէջ, իսկ աղքատն էլ իրաւախոհ միտք չունի։ 8Անօրէն մարդիկ քաղաքը մատնում են կրակի, բայց իմաստունները վանում են բարկութիւնը։ 9Իմաստուն մարդը դատում է ազգերին, բայց անզգամ մարդն իր բարկութեան մէջ ծաղրելի է դառնում եւ չի պատկառում։ 10Արիւնարբու մարդիկ ատում են արդարին, իսկ ուղղամիտները համակրանք են տածում նրա անձի նկատմամբ։ 11Անզգամն իր ողջ բարկութիւնը թափում է միանգամից, բայց իմաստունը համբերում է մեղմութեամբ։ 12Այն թագաւորը եւ նրա հետ բոլոր նրանք, որ ականջ են դնում անիրաւութեան խօսքերին, անօրէններ են։ 13Փոխ տուողը եւ փոխ առնողը հասնելու են նոյն տեղը, եւ երկուսին էլ առերեսելու է Տէրը։ 14Տնանկներին արդարութեամբ դատող թագաւորի աթոռը միշտ հաստատուն պիտի մնայ։ 15Ծեծն ու կշտամբանքն իմաստութիւն են տալիս. ճամփից շեղուած երեխան ամօթահար է անելու իր ծնողներին։ 16Ամբարիշտների բազմանալու դէպքում բազմապատկւում են յանցանքները, բայց արդարները ահով պիտի համակուեն նրանց կործանման ժամանակ։ 17Խրատի՛ր որդուդ, եւ նա քեզ հանգիստ պիտի պարգեւի եւ զարդ պիտի լինի հոգուդ համար։ 18Անօրէն ազգն առաջնորդ չի գտնի, իսկ ով պահում է օրէնքը, նա երանելի է։ 19Խօսքով չի խրատւում կամակոր ծառան, որ թէեւ հասկանում, բայց բանի տեղ չի դնում այն։ 20Երբ յանդգնութեամբ խօսող մարդ տեսնես, իմացի՛ր, որ աւելի յոյս կայ անզգամի, քան նրա համար։ 21Ով փափկասուն է լինում մանկուց, պիտի ծառայ դառնայ եւ յետոյ մորմոքի ինքն իր մէջ։ 22Անզգամ մարդը հակառակութիւն է գրգռում, հեզաբարոյ մարդը դադարեցնում է մեղքերը, իսկ բարկասիրտ մարդը խորացնում է դրանք։ 23Ամբարտաւանութիւնը պիտի նուաստացնի մարդուն, բայց Տէրը խոնարհներին պիտի արժանացնի փառքի։ 24Ով բաժնեկից է դառնում գողերին, նա ատում է իր հոգին. նրանք երդում են տալիս, որ իմացածի մասին չպատմեն, 25բայց մարդկանցից ունեցած վախի եւ ամօթի պատճառով պիտի յայտնեն եւ կործանուեն. իսկ ով յոյսը դրել է Տիրոջ վրայ, պիտի ուրախ լինի։ Ամբարշտութիւնը մարդուն գցում է գայթակղութեան մէջ, բայց ով ապաւինում է Տիրոջը, պիտի փրկուի։ 26Շատերն են հաճոյախօսում իշխաններին, բայց մարդուս իրաւունքը բխում է Տիրոջից։ 27Արդարի համար պիղծ է անօրէն մարդը, իսկ անօրէնի համար պիղծ է ուղիղ ճանապարհը։ <br /><br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-7947810059113547746?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-17347492257589759392012-02-04T05:37:00.001+04:002012-02-04T05:37:00.149+04:00Մեղքերի ծանր բեռան տակ կքած, զգայնախաբությունից վեր թռածին: Նրա դերն ու նշանակությունը տերերը երկար ծանր ու թեթեւ անելուց հետո հասկացան, որ օգտակար է բոլոր գրողներին ու մտավորականներին խորդացնելու ժողովրդից, մանավանդ` միմյանցից պառակտվեցին ոչ միայն մար դիկ, այլեւ արժեզրկեցին այն շենքը` որը միջնորդավորված կառույց էր Մատենադարանի ու ժողովրդի միջեւ:<br /> Սերունդներին կրթող հոգու հացատունն էր ու մի օր էլ կորցրեցինք հացի չափ խիստ անհրաժեշտ ազգային թթխմորը, այնպես կորցրեցինք ,որ բազնաթիվ կապ ընկած լեզուներ բացվեցին, չարությունից կապտած պաղ հոգիներ տաքացան կրակից, ինչպես սողունները, ու սկսեցին զեղունավարի վխտալ, ձվեր դնել աշխարհով մեկ` սփռված հայության օջախներում:<br /> Այդ կապտականաչմամուռից ծնունդ առած բազմակենցաղները, հիմնականում ցեղի խառնածինները, զգալով ժամանակի մեջ փչող քամու ուղղությունը` դարձած Այթալ-Ատալ, և այլազ- յաններ , իսկ նրանց ցրած ձվերից ծնունդ են առնում արդեն հետույքասեր, ճիճվասեր խռով-խա-վարա նեյ-նիմ-իկները` հազար ու մի քամի քամյուների քեշիշ-դերվիշ-յանները, որոնց աղանդը ոգու բորոտությունն է, կոչումը` դեր –վիշությունը:<br /> Վսեմաշուքների շուրջը վխտում էին օտարները, օտար- յանները, ճգնավոր -մռմռ-յանները, արեւելյան և արևմտյան իմաստունների թեր-թեր-մացքներն ու նրանց ժառանգները տեղ էին փնտրում պալատում, անպայման` պալատում հակառակ պարագային, նրանք գերադասում են անապատը:<br /> Աստղագուշակների , դիվանագետների ու գրբաց բախտագուշակների խմբերը օրերի հետ գալիս ու գնում էին, նորից պալատներում տեղավորվելու մորմոքն է նրանց տանջում:<br /> Ճակատագրի նույն պարտադրանքով առաջին երեսփոխվածներից էր նաեւ եկեղեցու սպասավորի դասը սերտած հուսիկ քահանան: Որը եկեղեցու կանոններով համարվում է Աստծո երկրային զինվորը, նրա՝ Աստծո ներկայացուցիչը` կաթողիկոսը, երկրի վրա համարվում է ամենամեծ հեղինակություն ու հոգեւոր հայրը:<br /> Հուսիկին բոլոր հայերն էլ հիշում են, նա եղավ հայության համար վատ քահանա, վատ քաղաքական գործիչ, երեք` ՏԻՐՈՋ, գուցե թե շատ ավելի, ո~վ գիտե ինչ խմբաքանակով տերերի միակ ծառան` հայոց աշխարհում, դժվար թե իր տերերից մեկնումեկին չդավաճաներ:<br /> Հուսիկը` նախ դավեց Վազգենին , զգում էր , որ կաթողիկոս դառնալու համար տասնամյակներ են հար կավոր,աստվածաբանություն ու ազգի պատմություն պիտի սովորի, տրամաբանական էր նրա որոշումը, ոչ թե' սովորել, այլ` ավելի լավ է կերտել դրսից բերված ՀՀՇի պատմությունը:<br />Վազգեն առաջինին լքելով, անմիջապես կորցրեց Աստծուն, հոգեուորը, գնաց լծվեց աշխարհականների վսեմաշուք գահին, գահական խարդավանքներին: Հոգեւորականության չարչրկված ու ժողովրդից խոր թացված եկեղեցին էլի մնաց բոլշեւիկյան սեւով թանձրացված ծխածածկույթի տակ:<br /> Սահակ-Մեսրոպյան ժամանակներից հետո, հազարամյակների ճանապարհ անցած հոգեուոր դասի բոլոր սպասավորներն էլ թվում է ժողովրդին հավասար կրեցին նույն զրկանքները , օտարներից` հալածված, յուրայինների աչքում հեղինակազրկված կերպարին հույս ունեին, որ այս նոր զարթոնքի տարիները կբերեն հոգեւոր դասի նիրյալների, թերեւս Ներսես Աշտարակեցուն համազոր, ու եկած նորերը ժողովրդասեր գործերով կմաքրեին դարեր շարունակ օտարների բերած խորթության դորդը: Երազանք էր ու մնաց երազանք: Չի'րականացավ:<br /> Մեղքի, նոր խորթացման բաժինը ավելացավ Հուսիկների վարքով: Նույն խորթացման ճանապարհով «խավարապատվեց»՝ փայլազրկվեց<br />սիբիրներում կորած հայրենասեր ու մարդկային բարձր արժանիքներով հարուստ մյուս հայորդիների հիշատակը, ՊԱՐՅՈՒՐ ՀԱՅՐԻԿՅԱՆ մարդու վերջին տասնամյա նկարագրով: <br /><br />Շար . 23<br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-1734749225758975939?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-10463150722786108482012-02-03T06:16:00.000+04:002012-02-03T06:16:00.197+04:00Կեանքի թոհուբոհին մէջ ՝ վարի խրատները լսելն ու գործադրելը առաքինութենէ աւելի պէտքի մը գոհացում տալ կը նշանակէ: Ձեզի , ձեր ընտանիքներուն համար են սիրելի ընթերցող: Այսպէս, ամիս մը շարունակ , ամէն օր մէկ խրատ պիտի հրապարակենք : «Իմաստութիւնը լիառատ գանձ է » ըսած էինք Դեկտեմբերին հրապարակուած մեր մէկ յօդուածին մէջ: Այդ գանձին մասին է որ խօսած է Սողոմոն Իմաստուն թագաւոր հազարաւոր տարիներ առաջ:Իր վարի խրատ-առակներուն մէջ խօսած է ագահութեան , կաշառակերութեան, պոռնկութեան ու շնութեան , անարդարութեան ու գողութեան չարիքներուն մասին : Կարդացէք: Բոլորս խրատի պէտք ունինք սիրելիներ: Թող իմաստութիւնը մեզ համակէ , թող իմաստութիւնը մեզ միացնէ:<br />«Նշանակ»<br />»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»»«»«»<br /><br />28 Ամբարիշտը փախչում է առանց որեւէ մէկից հալածուած լինելու, բայց արդարն անձնապաստան է լինում, ինչպէս առիւծ։ 2Ամբարիշտների յանցանքների մասին վէճերը յուզում են դատական ատեանները, բայց խորագէտ մարդը հանգցնում է դրանք։ 3Հզօրը, որ ամբարտաւանութեամբ ընկճում է տնանկին, նման է սաստիկ անձրեւի, որից օգուտ չկայ. 4նոյնպէս էլ նրանք, որ մերժում են օրէնքը, գովում են ամբարշտութիւնը. բայց նրանք, ովքեր սիրում են օրէնքը, իրենց շրջապատում են պարսպով։ 5Չար մարդիկ չեն հասկանում իրաւունքը, բայց Տիրոջը փնտռողները խելամուտ են ամէն բանի։ 6Ճշմարտութեան հետ գնացող աղքատն աւելի լաւ է ստի հետ ընթացող հարստից։ 7Իմաստուն որդին պահում է օրէնքը, բայց որկրամոլներին ընկերացողը անարգում է իր հօրը։ 8Ով իր տունը լցնում է տոկոսներով ու վաշխով, նա կուտակում է այն մարդու համար, ով ողորմում է աղքատին։ 9Ով իր ականջը շեղում է, որ չլսի օրէնքը,նա ինքն է պղծում իր ուխտը։ 10Ով ուղիղներին մոլորեցնում է չարի ճանապարհով, ինքն է ընկնելու ապականութեան մէջ։ Անարատ մարդիկ պիտի բաժանեն բարիքները, բայց անօրէնները պիտի անցնեն բարիքների մօտով եւ չեն մտնելու դրանց մէջ։ 11Հարուստն իր աչքին իմաստուն է թւում, բայց խելացի աղքատը դատապարտում է նրան։ 12Արդարներին օգնական դառնալուց մեծ փառք է ձեռք բերւում, բայց ամբարիշտների շրջանում կոտորւում են մարդիկ։ 13Իր ամբարշտութիւնը ծածկողը յաջողութիւն չի ունենայ, բայց բացայայտողը եւ իրեն պախարակողը կը դառնայ սիրելի։ 14Երանի այն մարդուն, որ Աստծու հանդէպ երկիւղածութեան պատճառով արհամարհում է ամէն բան, բայց խստասիրտը չարիքների մէջ կ՚ընկնի։ 15Նա, ով աղքատ է, քաղցած առիւծի եւ ծարաւած գայլի պէս դաժան կը լինի թշուառ ժողովրդի նկատմամբ։ 16Խոհեմութիւնից զուրկ թագաւորը մեծ անիրաւութիւն անող է, բայց անիրաւութիւնն ատողը երկար կեանք կ՚ունենայ։ 17Մահապարտի համար երաշխաւոր եղած մարդը փախստական է դառնում եւ չի հաստատւում ոչ մի տեղ։ Խրատի՛ր որդուդ, եւ նա հանգստութիւն կը տայ քեզ, զարդ կը լինի քո հոգու համար եւ չի հնազանդուի անօրէն ազգի։ 18Ով գնում է արդարութեան ճանապարհով, օգնութիւն է գտնելու, իսկ ով ծուռ ճանապարհ է ելնում, նրա ոտքը պիտի կապուի։ 19Ով մշակում է իր հողը, կը կշտանայ հացով,իսկ ով հետեւում է դատարկ բաների, տնանկ կը մնայ։ 20Հաւատարիմ մարդը շատ օրհնութիւն պիտի գտնի, բայց չարագործը չի փրկուելու պատուհասից։ Գովասանքի արժանի չէ այն անձը, ով չի պատկառում արդարներից։ 21Բարի չէ նա, ով երեսպաշտօրէն խուսափում է անօրէններին յանդիմանելուց. նա պատրաստ է մարդ վաճառել մի կտոր հացով։ 22Չարաչք մարդը շտապում է հարստանալ, բայց չգիտի, որ ողորմած մարդը պիտի յաղթի իրեն։ 23Մարդուն՝ նրա ճանապարհի համար յանդիմանողը աւելի շնորհ պիտի գտնի, քան նրան լեզուով շողոքորթողը։ 24Ով մերժում է իր հօրը կամ մօրը եւ դա մեղք չի համարում, նա համախոհ է ամբարիշտ մարդկանց։ 25Ագահ մարդը հակառակութիւն է գրգռում, բայց յոյսը Տիրոջ վրայ դնողը հոգածութիւն կը գտնի։ 26Ով յոյսը դնում է իր սրտի յանդգնութեան վրայ, նա անզգամ է, բայց իմաստութեամբ վարուողը կը փրկուի։ 27Աղքատներին բաժին տուողը չի աղքատանայ, բայց ով իր աչքը թեքում է նրանցից, նա շատ բանի կարօտ կը մնայ։ 28Ամբարիշտների շատանալուց հեծում են արդարները, բայց նրանց կորստեամբ բազմանում են արդարները։ <br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-1046315072278610848?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-58685327293747242652012-02-03T05:34:00.001+04:002012-02-03T05:34:00.907+04:00Ո՞վ կարող էր այդ օրերին բողոքել, որ նման քայլարշավը ավելի մեծ վնաս է սերունդներին, քան` հավաքված դրամի բերած օգուտը: Սատանայի թելադրանքով կատարված տեղային սովորություններին հակոտնյա բոլոր նորամուծությունները միշտ էլ պաշտպանված են, ո'ւ եթե ուզում եք, անգամ պաճառաբանված: Նման դեպքում ինքը՝ տանը տեղավորված, բացահայտված օտարը՝ չի~ պաշպանվի, ինքը արել է անկարելին.<br /> -Մոր ու զավակի արանքում, ինչպես մաշկի ու ոսկորի միջև, իմ ու քո՝ մաշկի տակ սողոսկում է քաղցրածորուն արեւելյան թույնը, զիստերի ու թանձրաճարպ մսերի ծեկծեքումով:<br />-Թե~ ուժ ունես, գնա ու պատասխանի'ր , ինչի հենց այդ երթուղով ու ոտքով, գյուղից- գյուղ, օ~ այդ օրերին ժողովրդին նիրվանա առաջնորդող նախագահն ու ընտրախավը նարցիսաթույնով երկարացնում էին վշտի ու թմրի տեւողությունը.<br />-Սգի՝ վրա, սո'ւգ ավելացնելով էլի դրամ էին հավաքում, որ ծածկեն ճեղքերը, որ չարթնանա Մհերի ոգին,քառսուն տարվա քացախ գինին էլ ժամանակին թմրի մեջ պահեց Մհերին:<br /> Ահա թե ինչու միջազգային արժույթաբանկերը «քացախադրամ» են հատկացնում: <br />Անգամ վճարում են բոլոր ժողովրդների ծնունդը մեկնող ու նկարագրող լեգենդներն ու էպոսները այն ուսումնասիրելու,նրանով ծնող ժողովրդին կառավարելու համար: Դրամը հատկացնում են, ուսումնասիր ում են, ու արդյունքները պահում փակի տակ, իբր ազգերին շովինիզմից զերծ պահելու մտադրությամբ: Մշակույթ ունեցող ժողովուրդը միշտ էլ հզոր է իր մշակույթով, ուրեմն նրա կարելի է հաղթել եթե գերեվարես, բանտես, փակես, կորցնես մշակույթը: Լավագույն դեպքում առանց արյուն հեղելու սպանես մշակույթն ու հզոր հիշողությունը:<br /> Բանտեցի'ր , կունենաս արդեն հեշտ կառավարվող զանգված, որին էլ կթելադրես քո ուզածը:<br /> Մենք մեր էպոսին, վեպին` նոր-նոր էինք ընտելանում, կարդում էինք վերջին երեսուն տարվա ընթացքում: Հիմնականը՝ Դավթի ծնունդն ու հետո, իսկ մինչ այդ, թեթեւ հպանցիկ թերթում էինք: Այսօր վա հեռվից էլի երեւում է ,որ նրանք մեզ մեզանից լավ էին ճանաչում, մենք ոգին թրծեցինք թատեր ական հրապարակում, թատրոնով ապրող ազգ էինք, իրենք մեզ գիտենալով հուշեցին, վաղուց չունեինք սեփական թագավորներ , նրանց տեսել էինք բեմերում ու գրքի էջերը կարդալուց:<br /> Երբ ոգին հավաքվեց թատրոնի հրապարակում ու դարձավ վճռական, հանդուգն, նրան աննկատ տար ան մյուս սրբավայրը, հայերի համար ամենաթանկ տարածքը` մատենադարանը, ուր աստիճաններից վեր ազգի մտքի կերտիչների արձաններն էին, ներսում նրանցից մնացած ու մեր ինքնությունը հաստատող վկայագրերը:<br /> Հենց այդ օրերից էլ դրվեց դաժան անողոք պառակտախաղի սկիզբը, նախ՝ կերան ՀԱԲ-ին, հետո` կերան բոլոր ազգային նկարագիրը ու այդ նկարագիրը անվերջ հիշեցնող գործիչներին:<br /> Այնքան տարուբերեցինք, ալիք առ ալիք ալեբախվելով ու տեղատվության ափերից կառչած ջնջեցինք ազգային նկարագրի փոքրիկ` յուրաքանչյուրիս սրտի չափով, մեր ներսում եղած ուրվապատկերները, որ վերջում սրտի ու ոգու թափուր տարածքները եկան ու սեփականաշնորեցին ՄԱՀ-ն , ո'ւ մյուս՝ ՄԱՀ-վան պես օտար հզորները:<br />Նրանք մեզանից լավ գիտեին մեր լեգենդները, նրանք աշխարհի բոլոր ժողովուրդներին՝ հին ու նոր , միշտ էլ մատուցում են «թարմ խմբագրված» մատչելի օրորոցային երգեր:<br /> Պատահական չէր Վանո Սիրադեղյանի հռչակավոր կերուխումը, եւ ավելի անմիջական էր «հարբած» Վանոյի վիրավոր ոգու ճիչ հայոյանքը` բոլոր հին ու նոր աշխարհի կնքահայրերի հասցեին:<br /> Մեռնող մարդու, խաբնված հոգու, կամ` «մեռնող գործիչի» կտակի պես էր հայոյանքը, խումարից դուրս գալու ճիգ էր հետագա ճակատագիրը կասի, թե~ ուր կտանի նրան՝ գիտակցությունը գտած, «մսրա մելիքի» հորից՝ վիրապից դուրս պրծած միամիտ հային: <br /><br />Շար . 22<br /><br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-5868532729374724265?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-23171830063094753882012-02-02T06:14:00.001+04:002012-02-02T06:14:00.154+04:00Կեանքի թոհուբոհին մէջ ՝ վարի խրատները լսելն ու գործադրելը առաքինութենէ աւելի պէտքի մը գոհացում տալ կը նշանակէ: Ձեզի , ձեր ընտանիքներուն համար են սիրելի ընթերցող: Այսպէս, ամիս մը շարունակ , ամէն օր մէկ խրատ պիտի հրապարակենք : «Իմաստութիւնը լիառատ գանձ է » ըսած էինք Դեկտեմբերին հրապարակուած մեր մէկ յօդուածին մէջ: Այդ գանձին մասին է որ խօսած է Սողոմոն Իմաստուն թագաւոր հազարաւոր տարիներ առաջ:Իր վարի խրատ-առակներուն մէջ խօսած է ագահութեան , կաշառակերութեան, պոռնկութեան ու շնութեան , անարդարութեան ու գողութեան չարիքներուն մասին : Կարդացէք: Բոլորս խրատի պէտք ունինք սիրելիներ: Թող իմաստութիւնը մեզ համակէ , թող իմաստութիւնը մեզ միացնէ:<br />«Նշանակ»<br />»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»»«»«»<br /><br />27 Մի՛ պարծեցիր վաղուայ օրով, որովհետեւ չգիտես, թէ վաղն ինչ է բերելու քեզ։ 2Թող քեզ քո ընկե՛րը գովի եւ ոչ թէ քո բերանը, օտա՛րը եւ ոչ թէ քո շուրթերը։ 3Քարը ծանր է, աւազը դժուար է բարձրացնել, բայց երկուսից էլ առաւել ծանր է անզգամի բարկութիւնը։ 4Անողորմ է զայրոյթը, բարկութիւնը՝ սաստիկ, բայց ոչ մէկից էլ պակաս չէ նախանձը։ 5Բացայայտ յանդիմանութիւնը լաւ է սքօղուած բարեկամութիւնից։ 6Լաւ է բարեկամի ապտակը, քան թշնամու նենգ համբոյրը։ 7Կուշտ մարդն արհամարհում է խորիսխն ու մեղրը, բայց քաղցածի համար դառն բանն էլ քաղցր է թւում։ 8Իր բոյնը լքած թռչունի նման՝ իր տեղից օտար վայր գնացած մարդն իրեն ստրուկ է զգում։ 9Իւղով, խնկով եւ գինով զուարճանում է սիրտը, եւ հոգին թօթափւում է տրտմութիւնից։ 10Քո բարեկամին, ինչպէս նաեւ հօրդ բարեկամին, մի՛ լքիր, եւ թշուառացած մի՛ մտնիր եղբօրդ տունը. մօտիկ բարեկամը լաւ է հեռու տեղ բնակուող եղբօրից։ 11Իմաստո՛ւն եղիր, որդեա՛կ, որ քո սիրտն ուրախ լինի, քեզնից հեռո՛ւ վանիր նախատինքի խօսքերը։ 12Խորագէտը տեսնում է գալիք չարիքը եւ խոյս է տալիս, բայց անզգամներն ընդառաջ են գնում եւ տուժում։ 13Հագից հանի՛ր հանդերձանքը նրա, ով չափից անց է թշնամանք տածում, որովհետեւ նա ուրիշին էլ է ապականում։ 14Ով առաւօտ կանուխ բարձր ձայնով գովում է բարեկամին, նա աւելի լաւ չէ, քան նրան անիծողը։ 15Ինչպէս կաթոցը ձմեռային օրը մարդուն հանում է իր տնից, այնպէս էլ անզգամ կինն է իր տնից դուրս հանում ամուսնուն։ 16Խստաշունչ է հիւսիսային քամին, բայց յաջողութեան նշան է համարւում։ 17Երկաթը երկաթ է խարտում, մարդն էլ՝ ընկերոջ երեսը։ 18Թզենի տնկողը պիտի ուտի նրա պտուղը, իր տիրոջը պահողը պիտի պատիւ գտնի։ 19Ինչպէս մարդկանց դէմքերը նման չեն իրար, այնպէս էլ նման չեն նրանց սրտերը։ 20Ինչպէս անյագ են դժոխքն ու կորուստը, այնպէս էլ անյագ են ագահ մարդու աչքերը։ Տիրոջ առջեւ պիղծ են յանդուգն աչքերով, խրատ չլսող եւ ցոփ լեզու ունեցող մարդիկ։ 21Արծաթն ու ոսկին փորձում է հալոցը, իսկ մարդուն՝ նրան գովաբանողների բերանը։ Անօրէնի սիրտը չարիքներ է որոնում, ուղիղ սիրտը փնտռում է գիտութիւն։ 22Անզգամին կարող ես ծեծ տալ եւ անարգել ատեանում, բայց նրա անզգամութիւնը չես հեռացնի նրանից։ 23Խելամտօրէն հոգատա՛ր եղիր քո հօտերի անասունների նկատմամբ, սրտացա՛ւ եղիր քո երամակների համար, 24որովհետեւ մարդու ուժը, զօրութիւնն ու իշխանութիւնը յաւիտենական չեն,եւ դրանք չեն տրւում սերնդից սերունդ։ 25Խնամքո՛վ վարուիր դաշտի կանաչի հետ, որ խոտ հնձես, 26դալար խո՛տ հաւաքիր, որ ոչխարներդ գեղմնաբեր լինեն, եւ դաշտերը լա՛ւ պահիր, որ գառներ ունենաս։ 27Որդեա՛կ, սովորի՛ր ինձնից այս զօրաւոր պատգամները քո տան ապրուստի եւ քո բարեկամների ապրուստի համար։ <br /><br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-2317183006309475388?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-24932528407551591592012-02-02T05:32:00.000+04:002012-02-02T05:32:00.240+04:00Նոր ազգային գործիչը ժամանակ չուներ , նա չէր գնում շուկա, ոտքով չէր շրջում, փողոցներում, նա գիտեր , որ սերունդները կսերտեն շուկայական հարաբերությունները, միայն հարկավոր է շուտ ազատվել երկրին անվերջ մոտեցող, բայց դրսի ու ներսի իշխողներից միշտ հալածվող զոլավոր վարտիքով ֆիդայու չարչրկված կերպարից:<br />Եթե անհնար էր ազատվել , ապա այդ ֆիդայի, թո~ղ կռվի... միայն թե' ոչ թուրքի' դեմ:<br />Ախր չկան հավերժ թշնամիներ ու հավերժ բարեկամներ:<br /> Ի~նչի կռվել: Ահա «տնտեսական ֆիդային» բոլոր միջազգային բանկերի դեմ,այդ պատճառով հարկավոր է յուրացնել բանկային, թեկուզ՝ ԱՏԱԼՅԱՆԱԿԱՆ փոխանցումները նախ տեղական տարածքներում:<br />Տոկոսախաղերից աղքատացածները,թող ավելացնեն անտունների քանակը, որ երկիրը իր զարգացման աստիճանով ետ չմնա զարգացած աշխարհից: <br /> Ֆիդայուն բարոյազրկելու ջանքով ու եռանդով փայլում էին Կտրիչ Սարդարյանը, Աշոտներից Բլեյան-Մանուչարյանը, Բլեյանը՝ այսօր բանտում է:<br />Միտինգների օրերին այդ նույն եռյակի «վառ» նեկայացուցիչը` Աշոտը, դեմ չէր տարածքների ետ գրավմանը, զարմանալին այն էր , որ օրվա քաղաքական գործիչը, հասնելով իշխանության վերին ոլորտներին, սկսեց այլ որակի գաղափարին ծառայել, թեկուզ՝ անուղակիորեն իր գաղափարակիցների բլեյանների միջոցով: Ստացվում էր, որ բոլոր Կոմսոմոլի չկայացած քարտուղարների գերխնդիրը անձնական էր, պահի բերումով բարձրացած ալիքի կատարին համազգային կոչերով ազգին ցանկանում էին նվիրաբերել լոկ հերթական եռաբլուրները: Այսօր ցանկացած հայ գիտե նրանց անձնասիրության,փառամոլության չափը:<br /> Հասնելով փառքի կատարին ու զգալով իր նկարագրի ողջ ողբերգությունը:<br /> Աշոտը, մեզ համար դարի օտարների կողմից մեծարված «քաղաքական գործիչը»,այսօր հրաժարվել է քաղաքականությունից, կամ էլ նոր «դասեր» է յուրացնում:<br /> Ահա այս եռյակին օժանդակող դրսի ու ներսի խորհրդականները կարողացան ժողովրդի մատղաշ սերունդին հեռացնել դպրությունից ու ազգից:<br /> Հազարավորներին նրանք առաջնորդեցին, ինչպես` հոտին սպանդանոց են առաջնորդում այծերը:<br /> Չկաների գողգոթայով անցած սերունդը համակերպվում էր բռունցքի փոխարեն պարզել ափը: Ափը բացած, մուրացկանության ուղին մտած` ուսումից ու դպրությունից հիասթափված ժողովուրդը թաքնվելու տեղ չուներ:<br /> Մշակույթին որդեգրված մյուս գործիչները ետ չմնալով ԲԼԵՅԱՆԻԶՄԻՑ, նո~ւյն ոգով, սրտաճմլիկ մեղեդիներ ով, կատարողական արվեստի արեւելյան ծեկծեքուն հոգեբանությամբ,բացահայտ քծնանքախաղով, ժողովրդին տանում էին «ա'ր ա~ վայի' մուղամախառը» հոտած ջրերով լեցուն «գոլերը», ճահճացած շամբուտներում` բազմակենցաղների ականջ թրաթող կլկլոցից արդեն շշմած լռում էին բոլոր ազգային սրինգները: <br />Հարեւան երկրների մուղամների չափ առատ ու անհամար «ՆՈՎԱ» մակնիշով կասկածելի քսուկայուղերը հյուծում էին ուժասպառ ժողովրդին:<br /> Ճարպախառնուրդների ժամկետները մաշած դուրս գրված ուտելիքների հսկայական խմբաքանակները իրացվում էին գործազուրկ հայերի կողմից ու հայերն էլ թունավորված հոգով ուժասպառ մարմնով լսում էին դարի մյուս «մեծ» երաժշտի ՃԳՆԱՎՈՐՅԱՆԻ ռեքվիեմները, որից զզված հանրությունը` բնավ էլ չէր հանդուրժում: Բայց այս անգամ պարտադրողր ու նրան Հայաստանին նվիրողը` Լուիս Սիմոն էր: Դրամ ունեցողն է հրավիրում ի~ր ուզած երաժշտին: <br />Հնուց եկած ավանդույթ էր , օրենք չէր , որ սրբագրվեր ...<br /> Թող Օհան Դուրյանները զբաղվեն բանջարանոցում, լոլիկ ու վարունգ աճեցնելով: Չէ որ Լորիսը ավելի ուժեղ ոտքեր ուներ , ջահել էր ու տոկուն: Նա ոտքով անցավ ողջ աղետի գոտին ու ժողովրդին ցույց տվեց դրամ մուրալու դասական եղանակը:<br /> Կարծես թե, դրամահավաքի ա~յլ տեսակի կազմակերպման ժամանակ ժողովուրդը կզլանար, չէ~ր մասնակցի խայտառակ ու դերվիշական, հանրածանոթ՝ մուսուլմանական տարածված ոտնաքայլով, սուրբ Մեքքայում մուղդուսի էին դառնում, գոնե սա էլ քայլքից հետո գյումրեցիներից մի բան սովորեր: <br />Հանրահավաք, դրամահավաք ահա մեր նոր կերտվող նկարագիրը: <br /> Ո'չ, հազար անգամ ո'չ, այդ քայլքի նպատակը` շաբաթ տեւող ոտքադրամ հավաքի, ոտնատակ տվեց արվեստի ու արվեստը արարող անհատների հեղինակությունը:<br /> Սպիվակովները ու Ազնավուրները ավելի շատ դրամ հավաքեցին` նույն մարդկանցից ու նույնքան էլ մեծացրեցին, կարեւորեցին արվեստի դերը: <br />Ահա իրական տարբերությունը՝ քայլող արհեստավորի ու արվեստ արարողի: Մեծ էր հնարավոր ությունները, որոնց դիմում են ճշմարիտ մուսաներին նվիրված անհատները:<br /> Ճգնավորյանիզմը վատ ծառայություն էր արվեստին ու ժողովրդին: Պարտադրված էր նույն ուժերի թելադրմամբ: Նա հուշեց ու խրախուսեց իր քայլարշավով նորաթուխ իշխանություններին. «չտաք թոշակ ու նպաստ ծեր արվեստագետներին», թո'ղ ապրեն իրենց ունեցած գործիքներով ու բեկուն դողացող ձեռքերով այժմ էլ նվագեն քաղաքի մայթերին, որը դեռ չեն սեփականաշնորհել:<br /> Օրվա հացի փող ժողովուրդը կտա: Եւ այդ օրերից հետո հարյուրավորները բեմերից հեռացած, մտան զբոսայգիները` հաց վաստակելու: Ահա «ճգնավորիզմի» բերածը` մեր երաժշտասեր ավանդապաշտ աշխարհը:<br /><br />Շար . 21<br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-2493252840755159159?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-20316266061934652072012-02-01T06:13:00.000+04:002012-02-01T06:13:00.060+04:00Կեանքի թոհուբոհին մէջ ՝ վարի խրատները լսելն ու գործադրելը առաքինութենէ աւելի պէտքի մը գոհացում տալ կը նշանակէ: Ձեզի , ձեր ընտանիքներուն համար են սիրելի ընթերցող: Այսպէս, ամիս մը շարունակ , ամէն օր մէկ խրատ պիտի հրապարակենք : «Իմաստութիւնը լիառատ գանձ է » ըսած էինք Դեկտեմբերին հրապարակուած մեր մէկ յօդուածին մէջ: Այդ գանձին մասին է որ խօսած է Սողոմոն Իմաստուն թագաւոր հազարաւոր տարիներ առաջ:Իր վարի խրատ-առակներուն մէջ խօսած է ագահութեան , կաշառակերութեան, պոռնկութեան ու շնութեան , անարդարութեան ու գողութեան չարիքներուն մասին : Կարդացէք: Բոլորս խրատի պէտք ունինք սիրելիներ: Թող իմաստութիւնը մեզ համակէ , թող իմաստութիւնը մեզ միացնէ:<br />«Նշանակ»<br />»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»»«»«»<br /><br />26 Ինչպէս ցօղը՝ ամրանը, եւ անձրեւը՝ հնձի ժամանակ, այնպէս էլ պատիւը անտեղի է անզգամին։ 2Ինչպէս թռչուններն ու ճնճղուկները զուր տեղը չեն թռչում, այնպէս էլ ոչ մէկն իզուր անէծքներ չի տալիս։ 3Ինչպէս մտրակը ձիու համար է, խթանը՝ էշի, այնպէս էլ գաւազանն է անմիտների համար։ 4Անզգամին մի՛ պատասխանիր ըստ նրա անզգամութեան, որ չլինի թէ նմանուես նրան։ 5Բայց անզգամին նրա անզգամութեանն արժանի պատասխա՛ն տուր, որպէսզի ինքն իրեն աւելի իմաստուն չկարծի։ 6Իր բռնած ճամբի համար նախատինք պիտի ստանայ այն մարդը, որն անմիտ լրատարի հետ խօսք կ՚ուղարկի։ 7Խափանի՛ր անզգամի գնալ-գալը եւ նրա բերանի խօսքն ու առակը։ 8Ով պատիւ է տալիս անզգամին, նման է այն մարդուն, որ թանկարժէք քար է դնում պարսատիկի մէջ։ 9Հարբեցողի ձեռքերը փշերն են ծակծկում, անմիտ մարդու ձեռքերը ծառայում են անզգամին։ 10Բոլոր անզգամների մարմիններն էլ պիտի ալեկոծուեն շատ խռովքներից, որպէսզի խորտակուեն նրանց յիմարութիւնները։ 11Ինչպէս շունը դառնում է ատելի, երբ վերադառնում է իր փսխածին, այնպէս էլ անզգամն է իր չարութեամբ, երբ վերադառնում է դէպի իր մեղքերը։ Ամօթ կայ, որ մեղքերի մէջ է գցում մարդուն, ամօթ էլ կայ, որ նրան պարգեւում է փառք ու շնորհ։ 12Մարդ եմ տեսել, որ պարծեցել է, թէ ինքն իմաստուն է, բայց անզգամից աւելի շատ բան կարելի է յուսալ, քան նրանից։ 13Երբ ծոյլին ուզում ես մի տեղ ուղարկել, ասում է. «Ճանապարհին առիւծ կայ, հրապարակում՝ մարդասպաններ»։ 14Ինչպէս դուռը շուռ է գալիս իր ծխնիի վրայ, այնպէս էլ ծոյլն է թաւալւում իր մահճում։ 15Ծոյլն իր ձեռքերը թաքցնում է ծոցում եւ ալարում է նոյնիսկ իր բերանը տանել։ 16Ծոյլն իր աչքին աւելի իմաստուն է թւում, քան այն անձը, որ հարստութեան բարի լուր է աւետում։ 17Ուրիշի դատ ու վէճին խառնուող մարդը նման է նրան, ով ձեռքը գցում է շան պոչը բռնելու։ 18Փորձող անձեր կան, որ առարկում են մարդկանց, բայց երբ որեւէ մէկը շտապում է կանխել՝ հակադրուելով նրանց, ընկճւում են, 19այդպէս էլ վարւում են այն բոլոր մարդիկ, որ դարանամուտ են լինում իրենց բարեկամների հանդէպ, բայց երբ կշտամբանքի են ենթարկւում, ասում են՝ «Մենք կատակ էինք անում»։ 20Շատ փայտ աւելացնելուց բորբոքւում է կրակը, բայց ուր երկմիտ մարդ չկայ, այնտեղ դադարում է վէճը։ 21Կրակարանը շիկանում է ածուխից, փայտը բորբոքում է կրակը, բանսարկուն էլ հրահրում է կռիւը։ 22Շողոքորթների խօսքերը փաղաքշող են, բայց դառնում են կռուի բուն։ 23Նենգամտութեամբ տրուած արծաթը նման է խեցու. ողորկ շուրթերը թաքցնում են տրտում սրտերը։ 24Ով լաց է լինում թշնամու վրայ, շուրթերով յայտնում է ամէն ինչ, մինչդեռ իր սրտում նենգութիւն է նիւթում։ 25Եթէ քո թշնամին քեզ աղաչի եւ բարձր ձայնով աղերսի, մի՛ հաւատա նրան, քանզի եօթը չարիք կայ նրա սրտում։ 26Ով թաքցնում է ատելութիւնը, նա յայտնի է դարձնում նենգութիւնը. բանիմաց մարդն ատեանում իր վնասը հեռու է վանում։ 27Ընկերոջ համար հոր փորողն ինքն է ընկնելու նրա մէջ. ով քար է գլորում ուրիշի վրայ, ինքն իր վրայ է գլորում այն։ 28Ստախօս լեզուն ատում է ճշմարտութիւնը. շաղակրատ բերանը խռովութիւն է ստեղծում։ <br /><br /><br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-2031626606193465207?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-51947942244235788412012-02-01T05:30:00.001+04:002012-02-01T05:30:00.058+04:00«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-5194794224423578841?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-3323018675469282562012-01-31T06:12:00.000+04:002012-01-31T06:12:00.058+04:00Կեանքի թոհուբոհին մէջ ՝ վարի խրատները լսելն ու գործադրելը առաքինութենէ աւելի պէտքի մը գոհացում տալ կը նշանակէ: Ձեզի , ձեր ընտանիքներուն համար են սիրելի ընթերցող: Այսպէս, ամիս մը շարունակ , ամէն օր մէկ խրատ պիտի հրապարակենք : «Իմաստութիւնը լիառատ գանձ է » ըսած էինք Դեկտեմբերին հրապարակուած մեր մէկ յօդուածին մէջ: Այդ գանձին մասին է որ խօսած է Սողոմոն Իմաստուն թագաւոր հազարաւոր տարիներ առաջ:Իր վարի խրատ-առակներուն մէջ խօսած է ագահութեան , կաշառակերութեան, պոռնկութեան ու շնութեան , անարդարութեան ու գողութեան չարիքներուն մասին : Կարդացէք: Բոլորս խրատի պէտք ունինք սիրելիներ: Թող իմաստութիւնը մեզ համակէ , թող իմաստութիւնը մեզ միացնէ:<br />«Նշանակ»<br />»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»»«»«»<br /><br />25 Առակներ, որ յայտնի չեն Սողոմոնի անունով եւ որոնք գրել են Հրէաստանի արքայ Եզեկիայի բարեկամները։ 2Աստծու փառքը ծածկում է նրա խօսքերը, թագաւորի փառքը երեւում է նրա հրամանները պատուելու մէջ։ 3Անքննելի են երկնքի բարձրութիւնները, երկրի խորութիւնները, թագաւորի սիրտը։ 4Կրակի բովից անցկացրո՛ւ չմշակուած արծաթը, եւ կը տեսնես, որ այն կը մաքրուի ամէն խառնուրդից։ 5Ամբարիշտներին հեռացրո՛ւ թագաւորի երեսից, եւ նրա գահը պիտի հաստատուի արդարութեան վրայ։ 6Մի՛ պարծեցիր թագաւորի մօտ, մի՛ մօտեցիր մեծամեծների տեղերին, 7որովհետեւ լաւ է, որ մէկը քեզ ասի՝ «Արի՛ վեր, ինձ մօտ», քան թէ գլխահակ խոնարհուես իշխանի առաջ։ 8Խօսի՛ր քո աչքով տեսածի մասին. յանդգնօրէն կռուի մէջ մի՛ նետուիր, որ յետոյ չզղջաս։ Եթէ բարեկամդ նախատի քեզ, խո՛յս տուր, մի՛ արհամարհիր։ 9Գուցէ բարեկամդ քեզ նախատի, 10եւ դու էլ շարունակես քո թշնամութիւնն ու կռիւը, եւ մահուան պէս ծանր լինի քեզ համար։ Շնորհն ու բարեկամութիւնն ազատ են. քո սրտի մէջ հաստատի՛ր դրանք եւ չես նախատուի, այլ հաշտ ու խաղաղ կ՚անցնի կեանքդ։ 11Պատշաճ ասուած իմաստուն խօսքերը նման են սարդիոնով շարուած ոսկի խնձորի։ 12Պայծառ շարուած սարդիոն եւ ոսկի գինդեր են իմաստուն խօսքերը լսող ականջների համար։ 13Ինչպէս ամրան տօթից տանջուողի համար օգնութիւն է ձիւն գալը, այնպէս էլ հաւատարիմ պատգամատարը օգնութիւն է իրեն ուղարկողների համար, որոնք իրենց յոյսը կապել են նրա հետ։ 14Սուտ խոստումներով պարծեցող մարդիկ նման են սաստիկ քամիների, ամպերի ու անձրեւների։ 15Համբերատարութեամբ թագաւորը յաջողութիւն է գտնում, մեղմ լեզուն փշրում է ոսկորները։ 16Երբ մեղր գտնես, որդեա՛կ, կե՛ր չափով. չլինի թէ յագենաս եւ փսխես։ 17Քո ոտքով շատ մի՛ յաճախիր բարեկամիդ մօտ, գուցէ թէ քեզնից կշտանայ եւ քեզ ատի։ 18Սրած սուսեր եւ սուր նետ է սուտ վկայութիւն տուող մարդը իր բարեկամի մասին։ 19Չարի ճանապարհները եւ անօրէնի ոտքերը պիտի կորչեն նրանց չար օրում։ 20Ինչպէս քացախն է անօգուտ վէրքին, այնպէս էլ մարմնին հասած ցաւերից տրտմում է սիրտը։ Ինչպէս ցեցը վնասում է հագուստին, եւ որդը՝ փայտին, այնպէս էլ տրտմութիւնն է վնասակար մարդու սրտին։ 21Եթէ թշնամիդ քաղցած է, կերակրի՛ր նրան, եթէ ծարաւ է, ջո՛ւր տուր խմելու, 22քանզի այդպէս անելով՝ դու նրա գլխին կրակի կայծեր կը դիզես, եւ Տէրը քեզ պիտի բարութիւն հատուցի։ 23Հիւսիսային քամին ամպեր է յարուցում, լիրբ երեսը գրգռում է լեզուն։ 24Լաւ է մենակ ապրել կտուրի տակ՝ անկիւնում, քան թէ բամբասող կնոջ հետ բնակուել մի տան մէջ։ 25Ինչպէս պաղ ջուրն ախորժելի է ծարաւած մարդուն, այնպէս էլ ախորժելի է հեռու երկրից եկած բարի աւետիքը։ 26Ինչպէս որ մէկը խցանելով աղբիւրի ակը՝ խափանում է ջրերի հոսանքը, այնպէս էլ տգեղ է արդարի խոնարհուելը ամբարիշտ մարդու առաջ։ 27Ինչպէս որ լաւ չէ շատ մեղր ուտելը, այնպէս էլ հարկաւոր է յարգել միայն պատուական խօսքերը։ 28Առանց խորհրդի գործ անող մարդը նման է պարիսպները կործանուած քաղաքի։ <br /><br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-332301867546928256?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-6245764872964564696.post-8219540739680621422012-01-31T05:23:00.000+04:002012-01-31T05:23:00.361+04:00Երկրորդը`իրենք թալանածը դրսերում վերածեցին կայուն դրամի , անշարժ գույքի, տոկոսախաղով , գլխապտույտ արագությամբ կուլ տվեցին սրբեցին բոլոր արժեքավորն ու հիմա էլ արդարանում են, որ աշխարհը՝ մարդու <br />իրավունքների հովանավորյալ հզոր պետությունները անգամ ունեն անտուններ:Մոռանալով ,որ նրանց անտունների հոգսն ու իրավունքները պաշտպանվում է պետության կողմից:<br /> Անտունը` դրսում ավելի շատ նպաստ է ստանում, քան երկրում մեկ տասնամյակի ընթացքում աղքատության գիրկը գլորված հայրենակիցդ, որը դեռ տունը չի կորցրել ու համարվում է ընդհամենը՝ կենսաթոշակառու, մարդ , որը ողջ կյանքի հիմնական մասը աշխատել,շենացրել է երկիրը:<br /> Նման անհեթեթ ու ցինիկ համեմատություններով առաջնորդվող ղեկավարների թիվը շատ-շատ էր հայրենիքում:<br /> Ու ցավով համոզվում էիր , որ այդ նորաթուխ սեթրակները քո ազգից չէին, ուղղակի հայերեն գիտեին, նրանք ներսում ապրած օտարներից էին: Ապրել էին քո հարեւանությամբ՝ նույն փողոցում ու նույն՝ քաղաքում, որտեղ մարդկային կապերը ավելի թույլ են քան գյուղերում: Գյուղի հարստացողը, եթե կար այդպիսին, նա գտնվում է համագյուղացիների արթուն հայացքի տակ, գյուղում նման բարոյազրկումը անհնարին էր:<br /> Քաղաք կոչվածի բարոյականությունը անհամատեղելի ու անպատմելի էր:<br /> Հարյուրամյա հեռվից նորից ժամանակն է հիշեցնելու ԱԼԻՇԱՆԻ խոսքերը.<br /> -«Թողնելով ուրիշ թանձրագույն հոգերը, ինձի կերեւնա թե մեր ազգի գլխավոր հոգը եղած է մեկ չափազանց շահասիրություն մը, հանդերձ կծծիությամբ եւ դյուրակեցության սեր իր ուժը ծախսած է շահի համար ,շահը` դյուրակեցության համար:Ասոնցմով քաղաքականությունը եւ բանականությունը ծաղկեցնել չէ կրցած, վանսզի անոնց միջոցը, որն են ստակ եւ եռանդն սրտի, ուրիշ բաներուն ծախած է»: <br /> Թշվառության եզրին հասածներից շատ քչերը ուժ գտան բարձրաձայն մուրալու,մի մասը հենց ի շահ ժողովրդի ու նրա անունի, հանուն հավաքականու<br />թյան զինվորագրվեց լռելու գործընթացին ու վախճանվեց.<br /> Լույս դարձավ նշանավոր երգիչ Նառ Հովհաննիսյանը, նովելիս Նար-Դոսի զավակը դիմացավ, դառնալով գալիք պատումների համար ուսուցանող լեգենդ: Ի շահ ազգի նա լռեց ու չասաց .-«քաղցած եմ», իսկ թոշակը՝ վաստակած ամիսներով ուշացավ, չհասցրեց փրկել վաստակաշատ<br /> արվեստագետին: Ավելի ցնցող ու քաղաքականացված դեպքի ականատես դարձավ երեւանաբնակը: Այդ օրերին: Ինչոր մեկի դրդմամբ տասնվեցամյա ավանցի Կարոն քրոջ ու եղբոր հետ սահնակի վրա տեղավորելով քաղցից մեռած մոր դին Ավանից հասցրել էր հրապարակ ու մի ամբողջ, օր մայրաքաղաքի հրապարակում տեղավորված, սավանով փաթաթված մոր դիակի կողքին հավատում էր , որ իշխանությունները, գոնե կթաղեն իրենց վերջին կերակրողին:<br /> Ցուրտ էր, ու ձյո'ւն , գետինը՝ սառած, իսկ իշխանավորները հող փորելու ուժ չունեին: ժողովուրդը հասկացավ, որ մեռնելու ի~րավունքն էլ նորերը դեռ խորհրդարանով չեն ամրագրել: <br /> Ինքդ նախորոք պիտի ընտրեիր քո տեղը, ու ուժերիդ համապատասխան գերեզմանը՝ մարդավարի թաղվելու համար , ուրիշ ելք չկար: <br />Այսինքն շատերը արդեն դագաղ գնելու դրամ էլ չունեին: Սովորական դարձան գիշերային թաղումները: Թաղում էին ինչպես գործող ռազմաճակատում, բայց առանց համազարկի ու առանց ավելորդ իրարանցումի, սուս ու փուս, հարեւաններով, գիշերով, գերեզմանոցի մոտակա բարձիթող տարածքներում,որն անցնում էր սովորաբար բանուկ ճանապարհների կողքով մի կերպ փոս էին փորում ու թաղում էին: <br /><br />Շար 19<br /><br />«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»«»<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/6245764872964564696-821954073968062142?l=www.nshanag.net' alt='' /></div>«Նշանակ»noreply@blogger.com0